شناسنامه کتابشناختی اثر
القصيدة السريانية
al-qaṣīdat-us suryānīya
17
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/51481
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51481
پدیدآور / مؤلف:
ابن عباس، عبدالله بن عباس
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 265
تا 266
زبان و قالب:
عربی، فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
قصيدة انا الموجود فاطلبنى تجدنى
(qaṣīdat-u ana-l mawjūd fa-ṭlubanī tajidanī)
القصيدة اليائية
(al-qaṣīdat-ul yā'īya)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مناجاتی منظوم در حدود 41 بیت با قافیه «فاطلبنی تجدنی» است و برای قرائت هر بیت آن، به عدد خاص، اثر و خاصیتی ذکر شده است. این منظومه بنا به گفته مرحوم آقا بزرگ تهرانی، در واقع، برگردان منظوم 118 سوره از زبور حضرت داود علیه السلام است که به روایت ابن عباس (به طریق احمد بن عباس هذلی عن یحیی بن عون عن حبیب بن مروان الجبلی عن سفیان بن عیينة بن ابن عمر الزهری عن ابن عباس) نقل گردیده است و ادعا شده که آن در واقع به زبان سریانی بوده است و ابن عباس آن را به عربی منظوم درآورده است؛ اما در آغاز نسخه شماره «12336/1» کتابخانه مجلس، چنین آمده است: «در زبور حضرت داود سورهای وجود دارد که منزلت آن در زبور مانند سوره الرحمن در قرآن کریم است و این اشعار را حضرت محمد(ص) در ترجمه آن سوره از زبور سروده است» و گفتنی است که در نسخه مذکور، اشعار از طریق شهاب الدین زکریا و او نیز از شهاب الدین سهروردی روایت شده است.
آغاز اثر
« أنا الموجود فاطلبنی تجدنی ×× فان تطلب سوای لم تجدنی / أنا المقصود لاتقصد سوای ×× کثیر الخیر فاطلبنی تجدنی »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1281ق، خشتی، (در هامش)؛ 1277ق، وزیری کوچک؛ 1284ق، ایران، سنگی، 4ص (صص 242-245) در انجام سحاب الدموع (ج3)؛ [تهران]، سنگی، 1277، وزیری کوچک، (در هامش)؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی، به نفقه و درخواست مولی محمد علی بن مولی اللهقلی طهرانی (در هامش)؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمد علی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی(در هامش)
متن فنخا
● القصيدة السريانية = قصيدة انا الموجود فاطلبنى تجدنى = القصيدة اليائية / مناجات، شعر / عربی
al-qaṣīdat-us suryānīya = qaṣīdat-u ana-l mawjūd fa-ṭlubanī tajidanī = al-qaṣīdat-ul yā'īya
ابن عباس، عبدالله بن عباس، 3 - 68 قمری
ebn-e 'abbās, 'abd-ol-lāh ebn-e 'abbās (625 - 688)
مناجاتی منظوم در حدود 41 بیت با قافیه «فاطلبنی تجدنی» است و برای قرائت هر بیت آن، به عدد خاص، اثر و خاصیتی ذکر شده است. این منظومه بنا به گفته مرحوم آقا بزرگ تهرانی، در واقع، برگردان منظوم 118 سوره از زبور حضرت داود علیه السلام است که به روایت ابن عباس (به طریق احمد بن عباس هذلی عن یحیی بن عون عن حبیب بن مروان الجبلی عن سفیان بن عیينة بن ابن عمر الزهری عن ابن عباس) نقل گردیده است و ادعا شده که آن در واقع به زبان سریانی بوده است و ابن عباس آن را به عربی منظوم درآورده است؛ اما در آغاز نسخه شماره «12336/1» کتابخانه مجلس، چنین آمده است: «در زبور حضرت داود سورهای وجود دارد که منزلت آن در زبور مانند سوره الرحمن در قرآن کریم است و این اشعار را حضرت محمد(ص) در ترجمه آن سوره از زبور سروده است» و گفتنی است که در نسخه مذکور، اشعار از طریق شهاب الدین زکریا و او نیز از شهاب الدین سهروردی روایت شده است.
آغاز: أنا الموجود فاطلبنی تجدنی ×× فان تطلب سوای لم تجدنی / أنا المقصود لاتقصد سوای ×× کثیر الخیر فاطلبنی تجدنی
چاپ: تهران، 1281ق، خشتی، (در هامش)؛ 1277ق، وزیری کوچک؛ 1284ق، ایران، سنگی، 4ص (صص 242-245) در انجام سحاب الدموع (ج3)؛ [تهران]، سنگی، 1277، وزیری کوچک، (در هامش)؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی، به نفقه و درخواست مولی محمد علی بن مولی اللهقلی طهرانی (در هامش)؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمد علی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی(در هامش)
نسخههای خطی این اثر
17 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
12392/1 | عبدالعزیز | 1040ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
11988/1 | یوسف فرزند ملاکریم | 1166ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
8835/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 19 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
12566/3 | ابوالقاسم خوانساری | رمضان 1287ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
13368/4 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
2212/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | 7 | شناسنامه ← |
| 7 |
مفتاح
تهران
|
1118/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
510/14 کر | بیکاتب | اواخر قرن 12 یا اوایل قرن13 | نستعلیق، نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
9566/2 | بیکاتب | شنبه 27 جمادی الاول1233ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 10 |
طبسی
قم
|
600/8 | بیکاتب | 1224ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
9467/115 | محمد بن جمشید مراغی | 1241ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
6075/29 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 2 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
12336/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
گلپایگانی
قم
|
8864/2-59/84 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
12514/8 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 16 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1191/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 17 |
دائرة المعارف
تهران
|
2004/5-عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |