شناسنامه کتابشناختی اثر
قصيدة بانت سعاد
qaṣīdat-u bānat su‘ād
20
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/51396
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51396
پدیدآور / مؤلف:
کعب بن زهیر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 236
تا 238
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
قصیدهای است بسیار معروف با قافیه لام در مدح حضرت پیامبر اکرم (ص) در 57 بیت که پس از جنگ «تبوک» و بازگشت از طائف نظم شده است. دارای چند شرح و ترجمه و بسیاری از شعرا آنرا تخمیس و تشطیر کرده و بدان عقیده دارند.
آغاز اثر
« بانت سعاد فقلبی الیوم متبول ×× متیم اثرها لم يفد مکبول / و ما سعاد غداة البین اذ رحلوا ×× الا أغن غضیض الطرف مکحول »
انجام اثر
« يمشون مشى الجمال الزهر يعصمهم ×× ضرب اذا عرد السود التنابيل / لا يقع الطعن الا فی نحور هم ×× و مالهم عن حياض الموت تهليل »
سوابق و چاپهای اثر
لیدن، 1748م، دهلی، 1823م.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح بانت سعاد؛ اعلم شنتمرى، یوسف بن سلیمان (410-476)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ خطیب تبریزی، یحیی بن علی (421-502)
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهير؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ امیوطی، ابراهیم بن محمد (715-790)
منهج القصاد بشرح بانت سعاد؛ حداد بجلی، احمد ( -8)
مصداق الفضل؛ دولت آبادی، احمد بن شمس الدین (-849)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ خضر بن الیاس (-9)
كنه المراد فی بیان بانت سعاد = شرح قصيدة بانت سعاد؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014)
تخمیس قصيدة بانت سعاد شیخ الاسلام؛ رومی، محمد اسعد بن اسماعیل (-1166)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ حلبی حنفی، محمد (-12)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ تبریزی، عبدالله بن محمد کاظم (-12)
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ تبریزی، لطفعلی بن احمد (-1262)
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهير؛ زهیر بن ابی سلمی (-13)
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ حکیم قبلی، محمد بن عبدالصبور (-13)
شرح قصيدة بانت سعاد؛ حکیم، محمد باقر بن محمد کاظم (-13)
تخمیس قصيدة بانت سعاد؛ قدسی
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ بیتانی، محمد
شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ مسافری، محمود بن محمد
بلوغ المراد من فضل سید العباد فی تخمیس بانت سعاد؛ اشرفی، خلیل
تخمیس قصيدة بانت سعاد؛ واره نوی، عبدالباقی بن علی
تخمیس قصيدة بانت سعاد
شرح قصيدة بانت سعاد (21 عنوان)
قصيدة بانت سعاد (ترجمه) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 912/9
سزگین 229/2
کشف الظنون 1329/2
الفهرس الشامل للتراث العربی الاسلامی المخطوط، السیرة و المدائح النبویه 717/2-729
خزانه مفتی 40/5 و 50/5
دنا 8: 216-215 (19 نسخه)
متن فنخا
● قصيدة بانت سعاد / شعر / عربی
qaṣīdat-u bānat su‘ād
کعب بن زهیر، - 26 قمری
ka‘b ebn-e zohayr (- 648)
قصیدهای است بسیار معروف با قافیه لام در مدح حضرت پیامبر اکرم (ص) در 57 بیت که پس از جنگ «تبوک» و بازگشت از طائف نظم شده است. دارای چند شرح و ترجمه و بسیاری از شعرا آنرا تخمیس و تشطیر کرده و بدان عقیده دارند.
آغاز: بانت سعاد فقلبی الیوم متبول ×× متیم اثرها لم يفد مکبول / و ما سعاد غداة البین اذ رحلوا ×× الا أغن غضیض الطرف مکحول
انجام: يمشون مشى الجمال الزهر يعصمهم ×× ضرب اذا عرد السود التنابيل / لا يقع الطعن الا فی نحور هم ×× و مالهم عن حياض الموت تهليل
چاپ: لیدن، 1748م، دهلی، 1823م.
[الذریعه 912/9؛ سزگین 229/2؛ کشف الظنون 1329/2؛ الفهرس الشامل للتراث العربی الاسلامی المخطوط، السیرة و المدائح النبویه 717/2-729؛ خزانه مفتی 40/5 و 50/5؛ دنا 8: 216-215 (19 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شرح بانت سعاد؛ اعلم شنتمرى، یوسف بن سلیمان (410-476)
2- شرح قصيدة بانت سعاد؛ خطیب تبریزی، یحیی بن علی (421-502)
3- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهير؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
4- شرح قصيدة بانت سعاد؛ امیوطی، ابراهیم بن محمد (715-790)
5- منهج القصاد بشرح بانت سعاد؛ حداد بجلی، احمد ( -8)
6- مصداق الفضل؛ دولت آبادی، احمد بن شمس الدین (-849)
7- شرح قصيدة بانت سعاد؛ خضر بن الیاس (-9)
8- كنه المراد فی بیان بانت سعاد = شرح قصيدة بانت سعاد؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
9- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014)
10- تخمیس قصيدة بانت سعاد شیخ الاسلام؛ رومی، محمد اسعد بن اسماعیل (-1166)
11- شرح قصيدة بانت سعاد؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188)
12- شرح قصيدة بانت سعاد؛ حلبی حنفی، محمد (-12)
13- شرح قصيدة بانت سعاد؛ تبریزی، عبدالله بن محمد کاظم (-12)
14- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ تبریزی، لطفعلی بن احمد (-1262)
15- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهير؛ زهیر بن ابی سلمی (-13)
16- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ حکیم قبلی، محمد بن عبدالصبور (-13)
17- شرح قصيدة بانت سعاد؛ حکیم، محمد باقر بن محمد کاظم (-13)
18- تخمیس قصيدة بانت سعاد؛ قدسی
19- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ بیتانی، محمد
20- شرح قصيدة بانت سعاد = شرح قصيدة كعب بن زهیر؛ مسافری، محمود بن محمد
21- بلوغ المراد من فضل سید العباد فی تخمیس بانت سعاد؛ اشرفی، خلیل
22- تخمیس قصيدة بانت سعاد؛ واره نوی، عبدالباقی بن علی
23- تخمیس قصيدة بانت سعاد
24- شرح قصيدة بانت سعاد (21 عنوان)
25- قصيدة بانت سعاد (ترجمه) (2 عنوان)
نسخههای خطی این اثر
20 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
سلطنتی
تهران
|
1780 | یاقوت | قرن 7 | ثلث، نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
7099/9 | محمد شاه بن محمد ناعمری مریبانی | 716ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
1168/10 | بیکاتب | با تاریخ 884ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
1000عکسی | محمود بن محمد شیرازی | 920ق | ثلث | 17 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
15120/23 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9560/3 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
2744/1 | محمد قاسم قاری | 1140ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
9572/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
1490/20 | بیکاتب | قرن 13 | - | 4 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
12761/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
1269/3 | بیکاتب | با تاریخ 1214ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مرکز احیاء
قم
|
1491/5 | حامد مردوخی | 1234ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
1807/3 | بیکاتب | با تاریخ 1265ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
16151/7 | محمد بن حیدر | شوال 1277ق | نستعلیق، نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
6399/3 | بیکاتب | قرن 13 و 14 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 16 |
دائرة المعارف
تهران
|
630/7 | بیکاتب | جمادی الثانی 1299ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 17 |
مفتاح
تهران
|
1118/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
4828 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 19 |
فیضیه
قم
|
1944/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 5 | شناسنامه ← |
| 20 |
ملک
تهران
|
5436/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |