قرابادین معصومی

● قرابادین معصومی / طب / فارسی qarābādīn-e ma‘sūmī شوشتری، محمد معصوم بن کریم الدین، ق 11 قمری šoštarī, ma‘sūm ebn-e karīm-od-dīn ( - 17c) تاریخ تألیف: 1059ق شامل یک «مقدمه» و هفت «مقاله» و یک «خاتمه»: مقدمه مشتمل بر دوازده «فایده»: 1) بیان سبب احتیاج بدوای مرکب و کیفیت ترکیب ادویه مرکب، ... فایده (12) معرفت مزاج مرکبات و دانستن درجات بگرمی و سردی؛ مقاله 1. ذکر تریاقات و مفرحات و انواع معاجین و جوارشات ... مشتمل بر شش باب؛ 2. بیان شربت‌ها و لعوقات و مربیات ... مشتمل بر شش باب؛ 3. بیان حبوبات و نفوخات و بخورات ... مشتمل بر نه باب؛ 4. در مقالات ... مشتمل بر هفت باب؛ 5. ذکر ضمادات و غولات اطلیه ... مشتمل بر شش باب؛ 6. بیان انواع حقن‌ها و شیافات مسهل ... مشتمل بر چهار باب؛ 7. ادویه مرکبه که به امراض عین متعلق است مشتمل بر پنج باب؛ خاتمه در امور متعلقه به بیخ و چینی و فادزهر مشتمل بر دو فصل. آغاز: بسمله تحمیدی که لسان اعتذار تذکار مسبحان صوامع افلاک ... از کتب متداوله این فن ... آنچه به تجربه به مقرون تر ... ایجاب نمود ترکیبی چند که در کتب متقدمین مسطور نبود و متاخرین اطباء ... آنها را بر محک امتحان زده ... و پاره ای از مرکبات مجربات اطبای هندی نیز بر آن منضم ساخته تا در این اوان که گذشته بود ز هجرت هزار و پنجه و نه ، مجموع آنها را در سلک تحریر ... درآورد. انجام: تا مطلب و مقصود حاصل آید و رنج ضایع نگردد انشاء الله تعالى و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و آلماب چاپ: چندین مرتبه به زبان اردو ترجمه و چاپ شده است. [مشترک پاکستان 690/1 (6 نسخه)؛ نسخه‌های فارسی 582/1؛ الذریعه 64/17؛ نشریه 275/5؛ فهرستواره منزوی 3641/5؛ دنا 8: 168-167]