الاستغاثة فی بدع الثلاثة

● الاستغاثة فی بدع الثلاثة = کتاب البدع = البدع المحدثة = الاغاثة / کلام و اعتقادات / عربی istiġāṯa fī bida‘-iṯ talāṯa = k.-ul bida‘ = al-bida‘-ul muḥaddiṯa = al-iġāṯa کوفی، علی بن احمد، - 352 قمری kūfī, ‘alī ebn-e aḥmad (- 964) کتابی در تبیین عقاید امامیه و در بیان مثالب و بدع خلفای ثلاثه راشدین و تضعیف و بی‌اصل بودن روایات وارده در فضایل و خلافت آنان و بیان وقایعی که در صدر اسلام منجر به تعطیلی برخی احکام شریعت گردید. این کتاب با توجه به اینکه شهرت فراوان داشته، در نسبت آن تردیدهایی نیز وجود دارد، برخی آن را از ابن‌میثم بحرانی دانسته‌اند، لیکن چنانچه شیخ یوسف بحرانی در کتاب «لؤلؤة البحرین» آورده است: «هرکس با اسلوب نگارش و آثار ابن‌میثم آشنا باشد با اندک تأمل متوجه خواهد شد که با لهجه و روش وی برابر نیست». اکثر بزرگان بر این نظر متفق شده‌اند که این اثر از «ابوالقاسم علی بن احمد علوی کوفی» است، لیکن نجاشی معتقد است مؤلف در پایان عمر خویش به فساد مذهب مبتلا شده و از غالیان گردیده است، البته در این کتاب هیچ‌گونه آثار غلو مشاهده نمی‌گردد و مشخص می‌شود بر فرض گرویدن وی به غالیان در اواخر عمر، این اثر در زمان استقامتش نگاشته شده و از اتقان مناسبی برخوردار می‌باشد و به همین علت نیز مورد اعتماد بسیاری از بزرگان علمای شیعه همچون ابن شهر آشوب در «مناقب» و «معالم» خود، شیخ یونس عاملی بیاضی در «الصراط المستقیم» و نیز قاضی نورالله شوشتری مرعشی در «الصوارم المهرقة» واقع شده است. این کتاب با نام‌های: «الاستغاثه»، «کتاب البدع»، «البدع المحدثه» نیز یاد شده است. آغاز1: الحمدلله رب العالمین احمد حمد من علم ان ما به من نعمة فمن الله مبتداها و مامسه من سوء ... الی ... و بعد فانی لما تأملت ما علیه الامة من اهوائها و نظرت فی تشتت مذاهبها و اختلاف آرائها و اقاویلها وجدت منها الجم الغفیر و العدد الکثیر و اهل الغلبة و السلطان و الغفلة و النسیان قد اصطلحوا علی تعطیل الاحکام آغاز2: الحمد لله ذی الطول و الامتنان و العزة و السلطان و العظمة و الکبریاء و الجبروت و الالاء ... اما بعد فانی لما تأملت ما علیه الامة فی اهویها انجام: و علی رسول الله صلی الله علیه و آله و قد شرحنا من فساده و اوضحنا من باطله ما فیه کفایة و مقنع و نهاية. چاپ: دو مرتبه در نجف اشرف چاپ شده؛ تهران موسسه اعلمی 1373ش؛ بیروت، 1408 ق. [الذریعة 28/2 و 29؛ دنا، 1: 762-763؛ فهرستگان حدیث، ج 2، ص 263-264؛ کشف الحجب 82؛ فهرست مشار عربی 49؛ مكتبة امیر المومنین 106/1]