نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

قدسیه

qodsīye
14 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/50915
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #50915
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 24، ص 835 تا 836
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
رسالة القدس لاهل الانس (r.-tul qodos le-ahl-el ons)
اهدا / به درخواست: ابوالفرج

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در بیان مراتب عشق و طریقت و تصوف. اسم نگارنده مورد اختلاف است؛ در دوازده «فصل»: 1. علم توحید؛ 2. علم معرفت؛ 3. علم حالت؛ 4. علم معاملت؛ 5. علم مکاشفه؛ 6. علم خطاب؛ 7. علم سماع؛ 8 علم وجد؛ 9. علم معرفت روح؛ 10. علم معرفت عقل؛ 11. علم معرف قلب؛ 12. معرفت علم نفس. روزبهان در اواخر دیباچه در سبب تالیف رساله می‌گوید: «اخی ابوالفرج ... اقتراح چنین کرد ... که نوشته‌ای از نزد این درویش به ولایت شاهان خراسان و ترکستان برم تا فائده سفر و سکینه حضر باد خواستم که از مقام مشایخ عشق فصلی دو سه بنویسم تا مریدان را موعظتی باشد و پیران را تذکرتی. تامل کردم در اصول قوم که قانون آن به چند علم است ... و این علوم را ... هر یکی اصلی است و فرعی که از معرفت آن ناگزیر است و خلاصه این علمها معرفت است بر مهلکات و منجیات ...». در برخی نسخه‌ها از نگارنده نام برده نشده و در نسخه 4691/13 ملک از احمد فرزند محمد غزالی دانسته شده، که باید ابوالفرج آن را نزد شاهان خراسان و ترکستان ببرد.
آغاز اثر
« 1: هذا کتاب دوازده بابی اسمه «از تصنیف ... بسمله، حمدله. و العاقبة للمتقین، و الصلاة علی رسوله محمد ... هذا رسالة الامام الربانی ... احمد بن محمد ... شاهان عشق را رایت سعادت معرفت در عالم مشاهدت افروخته باد ... اما بعد آنها که طراز اطلس معدنی حقیقت بودند ... »
انجام اثر
« 1: ... و اگر نه چه محل باشد گدائی را که در مقام اولیاء سخن گوید، شادی بروی عاشقان باد که این غلط بر ما نگیرد. شعر: احب من الاخوان کل مؤانس ×× و کل غضیض الطرف عن عثراتی (رزقنی الله و ایاکم ...) »
سوابق و چاپ‌های اثر
این گفتار در هامش «سبع المثانی» به سال 1343 چاپ شده است؛ تهران، 1351ش، خانقاه نعمت اللهی، به تصحیح دکتر نوربخش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 731/7 و 986/8

متن فنخا

● قدسیه = رسالة القدس لاهل الانس / عرفان و تصوف / فارسی qodsīye = r.-tul qodos le-ahl-el ons روزبهان بقلی، روزبهان بن ابی نصر، 522؟ - 606 ؟ قمری rūzbahān-e baqlī, rūzbahān ebn-e abī-nasr (1129 - 1210) اهدا به: ابوالفرج در بیان مراتب عشق و طریقت و تصوف. اسم نگارنده مورد اختلاف است؛ در دوازده «فصل»: 1. علم توحید؛ 2. علم معرفت؛ 3. علم حالت؛ 4. علم معاملت؛ 5. علم مکاشفه؛ 6. علم خطاب؛ 7. علم سماع؛ 8 علم وجد؛ 9. علم معرفت روح؛ 10. علم معرفت عقل؛ 11. علم معرف قلب؛ 12. معرفت علم نفس. روزبهان در اواخر دیباچه در سبب تالیف رساله می‌گوید: «اخی ابوالفرج ... اقتراح چنین کرد ... که نوشته‌ای از نزد این درویش به ولایت شاهان خراسان و ترکستان برم تا فائده سفر و سکینه حضر باد خواستم که از مقام مشایخ عشق فصلی دو سه بنویسم تا مریدان را موعظتی باشد و پیران را تذکرتی. تامل کردم در اصول قوم که قانون آن به چند علم است ... و این علوم را ... هر یکی اصلی است و فرعی که از معرفت آن ناگزیر است و خلاصه این علمها معرفت است بر مهلکات و منجیات ...». در برخی نسخه‌ها از نگارنده نام برده نشده و در نسخه 4691/13 ملک از احمد فرزند محمد غزالی دانسته شده، که باید ابوالفرج آن را نزد شاهان خراسان و ترکستان ببرد. آغاز: 1: هذا کتاب دوازده بابی اسمه «از تصنیف ... بسمله، حمدله. و العاقبة للمتقین، و الصلاة علی رسوله محمد ... هذا رسالة الامام الربانی ... احمد بن محمد ... شاهان عشق را رایت سعادت معرفت در عالم مشاهدت افروخته باد ... اما بعد آنها که طراز اطلس معدنی حقیقت بودند ... 2: بسمله شاهان عشق را رایت سعادت معرفت درعلم مشاهدت افراشته باد و زیر و بم شهر ... انجام: 1: ... و اگر نه چه محل باشد گدائی را که در مقام اولیاء سخن گوید، شادی بروی عاشقان باد که این غلط بر ما نگیرد. شعر: احب من الاخوان کل مؤانس ×× و کل غضیض الطرف عن عثراتی (رزقنی الله و ایاکم ...) 2: اما شادی بر وی عاشقان باد که این غلط برما نگیرند. احب من الاخوان کل مواتی و کل غصص الطرف عن عثراتی بلغنی الله وایاکم مقام علما الربانیین وسیادة العارفین بفضله ورحمته. چاپ: این گفتار در هامش «سبع المثانی» به سال 1343 چاپ شده است؛ تهران، 1351ش، خانقاه نعمت اللهی، به تصحیح دکتر نوربخش [فهرستواره منزوی 731/7 و 986/8]

نسخه‌های خطی این اثر

14 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
خادم حسینی
تبریز
85/3 محمد بن محمد بن احمد بن عمر ملقب به ضیا الحافظ برای قطب <!-- page: 836 --> الدین پنج‌شنبه 25 شعبان 709ق نسخ 63 شناسنامه ←
2
شاهچراغ
شیراز
566/2 علابن سعد بن محمد کازرونی 830ق نسخ 92 شناسنامه ←
3
نوربخش
تهران
255/1 علی بن محمد بن مسعود 831ق نسخ 98 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
849/6 بی‌کاتب 877ق نسخ 1 شناسنامه ←
5
نوربخش
تهران
691 بی‌کاتب قرن 10-11 نستعلیق 68 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
4020/1 بی‌کاتب 1015ق نسخ 22 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
2765/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
4196/13 بی‌کاتب با تاریخ 1017ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
9
خاوری (دکتر)
شیراز
10/8 بی‌کاتب 1065ق - - شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
6794/3-عکس نامشخص - - - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
10110/5 بی‌کاتب 18 رمضان 1097ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
5871/13 و 3823-ف ملک محمد بن علی کازرونی 1204ق نسخ 89 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
621/21 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
6794/4-عکس بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←