شناسنامه کتابشناختی اثر
قدسیه
qodsīye
14
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/50915
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #50915
پدیدآور / مؤلف:
روزبهان بقلی، روزبهان بن ابی نصر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 24، ص 835
تا 836
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
رسالة القدس لاهل الانس
(r.-tul qodos le-ahl-el ons)
اهدا / به درخواست:
ابوالفرج
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در بیان مراتب عشق و طریقت و تصوف. اسم نگارنده مورد اختلاف است؛ در دوازده «فصل»: 1. علم توحید؛ 2. علم معرفت؛ 3. علم حالت؛ 4. علم معاملت؛ 5. علم مکاشفه؛ 6. علم خطاب؛ 7. علم سماع؛ 8 علم وجد؛ 9. علم معرفت روح؛ 10. علم معرفت عقل؛ 11. علم معرف قلب؛ 12. معرفت علم نفس. روزبهان در اواخر دیباچه در سبب تالیف رساله میگوید: «اخی ابوالفرج ... اقتراح چنین کرد ... که نوشتهای از نزد این درویش به ولایت شاهان خراسان و ترکستان برم تا فائده سفر و سکینه حضر باد خواستم که از مقام مشایخ عشق فصلی دو سه بنویسم تا مریدان را موعظتی باشد و پیران را تذکرتی. تامل کردم در اصول قوم که قانون آن به چند علم است ... و این علوم را ... هر یکی اصلی است و فرعی که از معرفت آن ناگزیر است و خلاصه این علمها معرفت است بر مهلکات و منجیات ...». در برخی نسخهها از نگارنده نام برده نشده و در نسخه 4691/13 ملک از احمد فرزند محمد غزالی دانسته شده، که باید ابوالفرج آن را نزد شاهان خراسان و ترکستان ببرد.
آغاز اثر
« 1: هذا کتاب دوازده بابی اسمه «از تصنیف ... بسمله، حمدله. و العاقبة للمتقین، و الصلاة علی رسوله محمد ... هذا رسالة الامام الربانی ... احمد بن محمد ... شاهان عشق را رایت سعادت معرفت در عالم مشاهدت افروخته باد ... اما بعد آنها که طراز اطلس معدنی حقیقت بودند ... »
انجام اثر
« 1: ... و اگر نه چه محل باشد گدائی را که در مقام اولیاء سخن گوید، شادی بروی عاشقان باد که این غلط بر ما نگیرد. شعر: احب من الاخوان کل مؤانس ×× و کل غضیض الطرف عن عثراتی (رزقنی الله و ایاکم ...) »
سوابق و چاپهای اثر
این گفتار در هامش «سبع المثانی» به سال 1343 چاپ شده است؛ تهران، 1351ش، خانقاه نعمت اللهی، به تصحیح دکتر نوربخش
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 731/7 و 986/8
متن فنخا
● قدسیه = رسالة القدس لاهل الانس / عرفان و تصوف / فارسی
qodsīye = r.-tul qodos le-ahl-el ons
روزبهان بقلی، روزبهان بن ابی نصر، 522؟ - 606 ؟ قمری
rūzbahān-e baqlī, rūzbahān ebn-e abī-nasr (1129 - 1210)
اهدا به: ابوالفرج
در بیان مراتب عشق و طریقت و تصوف. اسم نگارنده مورد اختلاف است؛ در دوازده «فصل»: 1. علم توحید؛ 2. علم معرفت؛ 3. علم حالت؛ 4. علم معاملت؛ 5. علم مکاشفه؛ 6. علم خطاب؛ 7. علم سماع؛ 8 علم وجد؛ 9. علم معرفت روح؛ 10. علم معرفت عقل؛ 11. علم معرف قلب؛ 12. معرفت علم نفس. روزبهان در اواخر دیباچه در سبب تالیف رساله میگوید: «اخی ابوالفرج ... اقتراح چنین کرد ... که نوشتهای از نزد این درویش به ولایت شاهان خراسان و ترکستان برم تا فائده سفر و سکینه حضر باد خواستم که از مقام مشایخ عشق فصلی دو سه بنویسم تا مریدان را موعظتی باشد و پیران را تذکرتی. تامل کردم در اصول قوم که قانون آن به چند علم است ... و این علوم را ... هر یکی اصلی است و فرعی که از معرفت آن ناگزیر است و خلاصه این علمها معرفت است بر مهلکات و منجیات ...». در برخی نسخهها از نگارنده نام برده نشده و در نسخه 4691/13 ملک از احمد فرزند محمد غزالی دانسته شده، که باید ابوالفرج آن را نزد شاهان خراسان و ترکستان ببرد.
آغاز: 1: هذا کتاب دوازده بابی اسمه «از تصنیف ... بسمله، حمدله. و العاقبة للمتقین، و الصلاة علی رسوله محمد ... هذا رسالة الامام الربانی ... احمد بن محمد ... شاهان عشق را رایت سعادت معرفت در عالم مشاهدت افروخته باد ... اما بعد آنها که طراز اطلس معدنی حقیقت بودند ...
2: بسمله شاهان عشق را رایت سعادت معرفت درعلم مشاهدت افراشته باد و زیر و بم شهر ...
انجام: 1: ... و اگر نه چه محل باشد گدائی را که در مقام اولیاء سخن گوید، شادی بروی عاشقان باد که این غلط بر ما نگیرد. شعر: احب من الاخوان کل مؤانس ×× و کل غضیض الطرف عن عثراتی (رزقنی الله و ایاکم ...)
2: اما شادی بر وی عاشقان باد که این غلط برما نگیرند. احب من الاخوان کل مواتی و کل غصص الطرف عن عثراتی بلغنی الله وایاکم مقام علما الربانیین وسیادة العارفین بفضله ورحمته.
چاپ: این گفتار در هامش «سبع المثانی» به سال 1343 چاپ شده است؛ تهران، 1351ش، خانقاه نعمت اللهی، به تصحیح دکتر نوربخش
[فهرستواره منزوی 731/7 و 986/8]
نسخههای خطی این اثر
14 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
خادم حسینی
تبریز
|
85/3 | محمد بن محمد بن احمد بن عمر ملقب به ضیا الحافظ برای قطب <!-- page: 836 --> الدین | پنجشنبه 25 شعبان 709ق | نسخ | 63 | شناسنامه ← |
| 2 |
شاهچراغ
شیراز
|
566/2 | علابن سعد بن محمد کازرونی | 830ق | نسخ | 92 | شناسنامه ← |
| 3 |
نوربخش
تهران
|
255/1 | علی بن محمد بن مسعود | 831ق | نسخ | 98 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
849/6 | بیکاتب | 877ق | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 5 |
نوربخش
تهران
|
691 | بیکاتب | قرن 10-11 | نستعلیق | 68 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
4020/1 | بیکاتب | 1015ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
2765/1-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
4196/13 | بیکاتب | با تاریخ 1017ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 9 |
خاوری (دکتر)
شیراز
|
10/8 | بیکاتب | 1065ق | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
6794/3-عکس | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
10110/5 | بیکاتب | 18 رمضان 1097ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
5871/13 و 3823-ف | ملک محمد بن علی کازرونی | 1204ق | نسخ | 89 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
621/21 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
6794/4-عکس | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |