القبلة

● القبلة = استحباب التياسر عن القبلة = تياسر القبلة = استحباب التياسر لاهل العراق / فقه / عربی al-qibla = istiḥbāb-ut tayāsir ‘an-il qibla = tayāsur-il qibla = istiḥbāb-ut tayāsur li-ahl-il ‘irāq محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 قمری moḥaqqeq-e ḥellī, ja‘far ebn-e ḥasan (1206 - 1278) در بیان استحباب تیاسر در قبله است در نماز برای اهل عراق. سبب تألیف را چنین گفته‌اند که حضرت خواجه نصیرالدین طوسی بر مجلس درس محقق وارد شد، پس حضرت محقق به جهت اجلال و تعظیم خواجه درس را ترک نمود و به اصرار و التماس خواجه، مجدداً شروع به تدریس فرمود و در مبحث قبله مسأله «استحباب تیاسر در قبله برای نمازگزار در عراق» افاده و تدریس می‌فرمود. حضرت خواجه در اثناء ایراد نمود که وجهی برای این استحباب نیست؛ چه اگر تیاسر از قبله به سوی غیرقبله است تیاسر حرام خواهد بود و اگر تیاسر از خارج قبله به قبله است پس واجب خواهد بود. حضرت محقق به اقتضاء مقام پاسخ اسکاتی فرمود که تیاسر از قبله است به سوی قبله. سپس این رساله را تألیف فرمود و نزد خواجه فرستاد و خواجه این رساله را پسندید. این رساله را ابن فهدحلی در کتاب «مهذب البارع فی شرح مختصر النافع» مندرج نموده است. (مهدی ولایی) آغاز: جری فی أثناء فوائد المولى أفضل علماء الاسلام و أكمل فضلاء الأنام نصير الدنيا والدين انجام: يكون ورود الاشكال عليه اتم و بالله العصمة و التوفيق انه ولى الاجابة هذا آخر رسالة المصنف قدس الله روحه. و اعلم ان غير المصنف اجاب عن هذا الاشكال بمنع الحصر لان حاصل السئوال ان التياسر اما الى القبلة فيكون واجبا لا مستحبا و اما عنها فيكون حراما. فالجواب منع الحصر بل نقول: التياسر فيها ابلغ و جاز اختصاص بعض جهات القبلة لمن يريد الفضيلة على بعض او حصول الاستظهار بالتوسط بسبب الانحراف. چاپ: ایران، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی، 1413 قمری، رضا استادی، حروفی، 1، وزیری، صص 327-332 [الذريعة: 191/5 و 18/2؛ دنا 8: 54-53 (20 نسخه)]