شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
الاستعارة
al-isti‘āra
58
نسخه ثبت‌شده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/5081
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5081
پدیدآور / مؤلف:
لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 341
تا 345
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
بلاغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
فرائد العوائد فی معانی الاستعارة و اقسامها
الرسالة السمرقندية
الفريدة
رسالة الاستعارة و العقود
فرائد الفوائد
بلوغ الارب
فوائد العوائد
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رساله مختصر و معروفی است در تحقیق معنای استعاره و بیان اقسام آن، دارای سه «عقد»: 1. انواع مجاز در 6 «فریده»؛ 2. تحقیق معنی استعاره در 4 «فریده»؛ 3. تحقیق قرینه استعاره در 5 «فریده». این رساله در منابع با عناوین «فرائد الفوائد فی معانی الاستعارات» و «بلوغ الإرب» نیز آمده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الواهب العطية و الصلوة على خير خلقه البرية و على ذوی النفوس الزكية فان معانی الاستعارات و ما يتعلق بها قد ذكر فی ذكر فی الكتب مفصلة ... فنظمت فوايد عقايد يتعلق بتحقق معانی الاستعارات و اقسامها و قراينها على ثلثة عقود فی انواع المجاز و فيه ست فرايد المجاز المفرد »
انجام اثر
« فايهما اقوی اختصاصا و تعلقا به فهو القرينه و ما سواه ترشيح تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح بشیر جزایری، گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تعلیقة بلوغ الارب من تحقیق استعارات العرب؛ لیثی سمرقندی، ابوالقاسم بن ابی بکر (-888)
شرح رسالة الاستعارة = شرح الرسالة السمرقندية = شرح قول احمد = شرح فرائد الفوائد = شرح الاستعارة و العقود = شرح بلوغ الارب؛ عمری، احمد بن محمد (- 950)
شرح رسالة الاستعارة = شرح فراید العوائد = شرح سمرقندية = شرح رسالة السمرقندية = شرح الرسالة العقودية؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
شرح رسالة الاستعارة؛ خواجکی جامی، یوسف بن ابی المعالی (- 10)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية = حاشیة شرح رسالة الاستعارات = الزيبارية؛ زیباری، حسن بن محمد (- 1050)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ سمرقندی، علی بن صدرالدین (-11)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کفوی، محمد بن حميد (-1174)
شرح الاستعارات للسمرقندی؛ ملوی، احمد بن عبدالفتاح (1088-1181)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ حسین آبادی، احمد بن حیدر (-12)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ صبان، محمد بن علی (-1206)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ ارزنجانی، محمد صادق بن عبدالرحیم (-1223)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کورانی، الیاس
شرح رسالة الاستعارة؛ قاز آبادی، احمد بن محمد
نتیجه الفكر و ثمر المولفات على الشرح الصغير؛ مولوی، احمد بن يونس
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ عبدالله بن حيدر
شرح فرائد العوائد؛ سید بکر
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 845/1
الذريعة 141/16 با عنوان «فرائد الفوائد»
معجم المؤلفين: 103/8
مكتبة امير المومنین 105/1
دار الكتب مصر، ج2، ص177
بروکلمان، ج12، ص170-177
متن فنخا
● الاستعارة = فرائد العوائد فی معانی الاستعارة و اقسامها = الرسالة السمرقندية = الفريدة =رسالة الاستعارة و العقود = فرائد الفوائد = بلوغ الارب = فوائد العوائد / بلاغت / عربی
al-isti‘āra
لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر، - 888؟ قمری
laysī samarqandī, ab-ol-qāsem ebn-e abī-bakr (- 1484)
رساله مختصر و معروفی است در تحقیق معنای استعاره و بیان اقسام آن، دارای سه «عقد»: 1. انواع مجاز در 6 «فریده»؛ 2. تحقیق معنی استعاره در 4 «فریده»؛ 3. تحقیق قرینه استعاره در 5 «فریده». این رساله در منابع با عناوین «فرائد الفوائد فی معانی الاستعارات» و «بلوغ الإرب» نیز آمده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الواهب العطية و الصلوة على خير خلقه البرية و على ذوی النفوس الزكية فان معانی الاستعارات و ما يتعلق بها قد ذكر فی ذكر فی الكتب مفصلة ... فنظمت فوايد عقايد يتعلق بتحقق معانی الاستعارات و اقسامها و قراينها على ثلثة عقود فی انواع المجاز و فيه ست فرايد المجاز المفرد
انجام: فايهما اقوی اختصاصا و تعلقا به فهو القرينه و ما سواه ترشيح تمت
چاپ: با تصحیح بشیر جزایری، گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش
[کشف الظنون 845/1؛ الذريعة 141/16 با عنوان «فرائد الفوائد»؛ معجم المؤلفين: 103/8؛ مكتبة امير المومنین 105/1؛ دار الكتب مصر، ج2، ص177؛ بروکلمان، ج12، ص170-177]
شرح و حواشی:
1- تعلیقة بلوغ الارب من تحقیق استعارات العرب؛ لیثی سمرقندی، ابوالقاسم بن ابی بکر (-888)
2- شرح رسالة الاستعارة = شرح الرسالة السمرقندية = شرح قول احمد = شرح فرائد الفوائد = شرح الاستعارة و العقود = شرح بلوغ الارب؛ عمری، احمد بن محمد (- 950)
3- شرح رسالة الاستعارة = شرح فراید العوائد = شرح سمرقندية = شرح رسالة السمرقندية = شرح الرسالة العقودية؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
4- شرح رسالة الاستعارة؛ خواجکی جامی، یوسف بن ابی المعالی (- 10)
5- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية = حاشیة شرح رسالة الاستعارات = الزيبارية؛ زیباری، حسن بن محمد (- 1050)
6- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ سمرقندی، علی بن صدرالدین (-11)
7- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کفوی، محمد بن حميد (-1174)
8- شرح الاستعارات للسمرقندی؛ ملوی، احمد بن عبدالفتاح (1088-1181)
9- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ حسین آبادی، احمد بن حیدر (-12)
10- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ صبان، محمد بن علی (-1206)
11- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ ارزنجانی، محمد صادق بن عبدالرحیم (-1223)
12- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کورانی، الیاس
13- شرح رسالة الاستعارة؛ قاز آبادی، احمد بن محمد
14- نتیجه الفكر و ثمر المولفات على الشرح الصغير؛ مولوی، احمد بن يونس
15- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ عبدالله بن حيدر
16- شرح فرائد العوائد؛ سید بکر
17- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
18- شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
نسخه‌های خطی این اثر
58 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
3/484 | غلامعلی بن حاجی محمد بن احمد | دوشنبه 25 ذیحجه 948ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرکز احیاء
قم
|
2619/3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مدرسه علوی
خوانسار
|
ض16 | محمد بن ابراهيم بن عيسى اوالی | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
1231/50-ط | شیخ محمد علی بن محمود تبریز | قرن 11 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
18556 | بی‌کاتب | قرن 11 | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
13886/37 | بی‌کاتب | قرن 11، در نسخه نام مؤلف مولی علی قوشچی ضبط شده و در صدر نسخه نام او آمده است | - | 5 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
2956/2 | بی‌کاتب | قرن 10 و 11 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
9478/2 | بی‌کاتب | قرن 11 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 9 |
گلپایگانی
قم
|
2041/2- 11/141 | بی‌کاتب | قرن 11 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 10 |
مفتی الشیعه
قم
|
64/2 | شاهمیر بن زین العابدین حسنی | 15 رجب 1009ق | - | 5 | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
7355/3- 37/145 | بی‌کاتب | رمضان 1025ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 12 |
سپهسالار
تهران
|
3034/2 | بی‌کاتب | 1074ق | - | 5 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
1805/10 | بی‌کاتب | با تاریخ 1078ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
4050/13 | بی‌کاتب | قرن 12 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرکز احیاء
قم
|
2337/7 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
ادبیات
تهران
|
325/1 حکمت | بی‌کاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
21760 | بی‌کاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
12756/4 | بی‌کاتب | قرن 12 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 19 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
404/7 | بی‌کاتب | 1101ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
ض 14420 | بی‌کاتب | 1110ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
7520/4 | بی‌کاتب | شنبه 15 ذیحجه 1119ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
11420/2 | بی‌کاتب | 1120ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
25109 | بی‌کاتب | 1184ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 24 |
دانشگاه
تهران
|
6952/10-عکس | بی‌کاتب | با تاریخ 1161 | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
442/1 کر | بی‌کاتب | قرن 13 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 26 |
دانشگاه اصفهان
اصفهان
|
502/6 | بی‌کاتب | قرن 13 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
1978/4 | بی‌کاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
11683/1 | بی‌کاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
ض25947 | سید احمد رشید بن سلیمان مفتی | یک‌شنبه جمادی الثانی 1207ق | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 30 |
گلپایگانی
قم
|
2595/2-14/45 | عبدالواحد بلخی | 1229ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |