شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
الاستعارة
al-isti‘āra
58
نسخه ثبت‌شده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/5081
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #5081
پدیدآور / مؤلف:
لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 341
تا 345
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
بلاغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
فرائد العوائد فی معانی الاستعارة و اقسامها
الرسالة السمرقندية
الفريدة
رسالة الاستعارة و العقود
فرائد الفوائد
بلوغ الارب
فوائد العوائد
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رساله مختصر و معروفی است در تحقیق معنای استعاره و بیان اقسام آن، دارای سه «عقد»: 1. انواع مجاز در 6 «فریده»؛ 2. تحقیق معنی استعاره در 4 «فریده»؛ 3. تحقیق قرینه استعاره در 5 «فریده». این رساله در منابع با عناوین «فرائد الفوائد فی معانی الاستعارات» و «بلوغ الإرب» نیز آمده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الواهب العطية و الصلوة على خير خلقه البرية و على ذوی النفوس الزكية فان معانی الاستعارات و ما يتعلق بها قد ذكر فی ذكر فی الكتب مفصلة ... فنظمت فوايد عقايد يتعلق بتحقق معانی الاستعارات و اقسامها و قراينها على ثلثة عقود فی انواع المجاز و فيه ست فرايد المجاز المفرد »
انجام اثر
« فايهما اقوی اختصاصا و تعلقا به فهو القرينه و ما سواه ترشيح تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح بشیر جزایری، گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تعلیقة بلوغ الارب من تحقیق استعارات العرب؛ لیثی سمرقندی، ابوالقاسم بن ابی بکر (-888)
شرح رسالة الاستعارة = شرح الرسالة السمرقندية = شرح قول احمد = شرح فرائد الفوائد = شرح الاستعارة و العقود = شرح بلوغ الارب؛ عمری، احمد بن محمد (- 950)
شرح رسالة الاستعارة = شرح فراید العوائد = شرح سمرقندية = شرح رسالة السمرقندية = شرح الرسالة العقودية؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
شرح رسالة الاستعارة؛ خواجکی جامی، یوسف بن ابی المعالی (- 10)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية = حاشیة شرح رسالة الاستعارات = الزيبارية؛ زیباری، حسن بن محمد (- 1050)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ سمرقندی، علی بن صدرالدین (-11)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کفوی، محمد بن حميد (-1174)
شرح الاستعارات للسمرقندی؛ ملوی، احمد بن عبدالفتاح (1088-1181)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ حسین آبادی، احمد بن حیدر (-12)
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ صبان، محمد بن علی (-1206)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ ارزنجانی، محمد صادق بن عبدالرحیم (-1223)
حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کورانی، الیاس
شرح رسالة الاستعارة؛ قاز آبادی، احمد بن محمد
نتیجه الفكر و ثمر المولفات على الشرح الصغير؛ مولوی، احمد بن يونس
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ عبدالله بن حيدر
شرح فرائد العوائد؛ سید بکر
حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 845/1
الذريعة 141/16 با عنوان «فرائد الفوائد»
معجم المؤلفين: 103/8
مكتبة امير المومنین 105/1
دار الكتب مصر، ج2، ص177
بروکلمان، ج12، ص170-177
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● الاستعارة = فرائد العوائد فی معانی الاستعارة و اقسامها = الرسالة السمرقندية = الفريدة =رسالة الاستعارة و العقود = فرائد الفوائد = بلوغ الارب = فوائد العوائد / بلاغت / عربی
al-isti‘āra
لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر، - 888؟ قمری
laysī samarqandī, ab-ol-qāsem ebn-e abī-bakr (- 1484)
رساله مختصر و معروفی است در تحقیق معنای استعاره و بیان اقسام آن، دارای سه «عقد»: 1. انواع مجاز در 6 «فریده»؛ 2. تحقیق معنی استعاره در 4 «فریده»؛ 3. تحقیق قرینه استعاره در 5 «فریده». این رساله در منابع با عناوین «فرائد الفوائد فی معانی الاستعارات» و «بلوغ الإرب» نیز آمده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الواهب العطية و الصلوة على خير خلقه البرية و على ذوی النفوس الزكية فان معانی الاستعارات و ما يتعلق بها قد ذكر فی ذكر فی الكتب مفصلة ... فنظمت فوايد عقايد يتعلق بتحقق معانی الاستعارات و اقسامها و قراينها على ثلثة عقود فی انواع المجاز و فيه ست فرايد المجاز المفرد
انجام: فايهما اقوی اختصاصا و تعلقا به فهو القرينه و ما سواه ترشيح تمت
چاپ: با تصحیح بشیر جزایری، گنجینه بهارستان، الادب العربی1، مسلسل 4، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش
[کشف الظنون 845/1؛ الذريعة 141/16 با عنوان «فرائد الفوائد»؛ معجم المؤلفين: 103/8؛ مكتبة امير المومنین 105/1؛ دار الكتب مصر، ج2، ص177؛ بروکلمان، ج12، ص170-177]
شرح و حواشی:
1- تعلیقة بلوغ الارب من تحقیق استعارات العرب؛ لیثی سمرقندی، ابوالقاسم بن ابی بکر (-888)
2- شرح رسالة الاستعارة = شرح الرسالة السمرقندية = شرح قول احمد = شرح فرائد الفوائد = شرح الاستعارة و العقود = شرح بلوغ الارب؛ عمری، احمد بن محمد (- 950)
3- شرح رسالة الاستعارة = شرح فراید العوائد = شرح سمرقندية = شرح رسالة السمرقندية = شرح الرسالة العقودية؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
4- شرح رسالة الاستعارة؛ خواجکی جامی، یوسف بن ابی المعالی (- 10)
5- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية = حاشیة شرح رسالة الاستعارات = الزيبارية؛ زیباری، حسن بن محمد (- 1050)
6- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ سمرقندی، علی بن صدرالدین (-11)
7- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کفوی، محمد بن حميد (-1174)
8- شرح الاستعارات للسمرقندی؛ ملوی، احمد بن عبدالفتاح (1088-1181)
9- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ حسین آبادی، احمد بن حیدر (-12)
10- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ صبان، محمد بن علی (-1206)
11- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ ارزنجانی، محمد صادق بن عبدالرحیم (-1223)
12- حاشیة شرح الرسالة السمرقندية؛ کورانی، الیاس
13- شرح رسالة الاستعارة؛ قاز آبادی، احمد بن محمد
14- نتیجه الفكر و ثمر المولفات على الشرح الصغير؛ مولوی، احمد بن يونس
15- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ عبدالله بن حيدر
16- شرح فرائد العوائد؛ سید بکر
17- حاشیة شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
18- شرح رسالة الاستعارة؛ ناشناس
نسخه‌های خطی این اثر
58 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
دهگان
اراک
|
261/2 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 32 |
نمازی
خوی
|
524/2 | محمد کریم بن مهدی قلی سرابی | 1232ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
18795 ض | بی‌کاتب | 1235ق | - | - | شناسنامه ← |
| 34 |
خاتم الانبیاء
بابل
|
165/2 | اشرفی، عبدالله بن محمد | 1235ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
29310 | کاظم بن عبدالحسین | 1242ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
15706/3 | کاظم بن عبدالحسین | رجب 1242ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 37 |
مرکز احیاء
قم
|
1260/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 38 |
فیضیه
قم
|
1925/2 | فخر الدین بن احمد رودباری | 1243ق | تحریری | - | شناسنامه ← |
| 39 |
دانشگاه
تهران
|
7624/5 | بی‌کاتب | تاریخ مقابله 1245ق | - | - | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
19542 | بی‌کاتب | 1257ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
24319 | ملا بیک نظر قرمکی | 1258ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 42 |
مجلس
تهران
|
8807/1 | محمد ارض رومی | 1076ق | نستعلیق، نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 43 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
151/4 | محمد صادق بن محمد جواد بن محمد صادق استرابادی حائری | 1277-1279 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 44 |
مجلس
تهران
|
5001/4 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
4900/20 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 46 |
مجلس
تهران
|
14280/26 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 47 |
مرکز مطالعات
قم
|
984/7 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 48 |
وزارت امور خارجه
تهران
|
2/12-20 | میرزا محمد نظام ابن میرزا محمد شفیع بخاری | بی‌تاریخ | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 49 |
عبدالعظیم
تهران
|
708/3 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 50 |
میبدی
مشهد
|
377/9 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 51 |
جلیلی
کرمانشاه
|
307/7 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 52 |
ملی
تهران
|
2065/1 | محمد بن محمد فرحی | بی‌تاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 53 |
ملی
تهران
|
2146/3 | اسماعیل بن شیخ محمد تقی دزفولی | بی‌تاریخ | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 54 |
مرعشی
قم
|
1490/10 | ابراهیم بن محمد | بی‌تاریخ | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 55 |
سپهسالار
تهران
|
634/7 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 56 |
ملک
تهران
|
2975/6 | شیخ اسماعیل بن عبدالوهاب بن سعید | بی‌تاریخ | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 57 |
گلپایگانی
قم
|
8466/11-57/136 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 58 |
دانشگاه
تهران
|
3459/4 | شریف محمد شریف بن باباجان حسینی | بی‌تاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |