قانون العصمة و برهان الحكمة

● قانون العصمة و برهان الحكمة / منطق / عربی qānūn-ul ‘iṣma wa burhān-ul ḥikma بافقی، محمد حکیم بن عبدالله، ق11 قمری bāfqī, mohammad hakīm ebn-e ‘abd-ol-lāh ( - 17c) رساله کوتاهی است در یک مقدمه و دو بخش در تصورات و تصدیقات و فصلی در پایان در باره قیاس. در مقدمه به تعریف منطق، اقسام علم، لفظ مفرد و مرکب، اقسام سه گانه مفرد ـ یعنی کلمه، اسم و ادات ـ کلی و جزئی، کلی متواطی و مشکک، مشترک و منقول و حقیقت و مجاز پرداخته است. در بخش تصورات درباره نسب اربعه، کلیات خمس، اقسام سه گانه کلی و گونه‌های چهارگانه تعریف بحث کرده است. در قسمت تصدیقات به تعریف قضیه، اقسام قضیه، نقیض قضایا و عکس آنها پرداخته و در انتها در فصلی نسبتاً مفصل در باره قیاس بحث کرده که به تعریف قیاس، اقسام آن، ضروب و شرایط انتاج قضیه و مبحث صناعات خمس پرداخته است. در انتهای نسخه مجلس و به خط کاتب آن آمده «لعله من تصنیفات میرداماد اعلی الله مقامه» که هیچ قرینه برای اثبات آن وجود ندارد جز این که شیوه نگارش آن ابداً شباهتی به تصنیفات میرداماد ندارد و نسخه‌ای در مرعشی دارد که از عماد بن عبدالله دانسته که در ضمن مجموعه‌ای است که چندین رساله از او در آن دیده می‌شود که می‌بایست همان عماد الدین ابوالخیر محمد حکیم بن عبدالله یزدی بافقی باشد. آغاز: بسمله، اقوم قانون برهان الحکمة الحمد لله الذى برهن ببراهین الحکمة انوار شموس عقول العقلاء و الصلوة على الذی قنن بقوانین العصمة اسرار نفوس فحول العلماء و کل من آله الائمة المعصومین عین بأیامین الهدایة انظار روس اصول السعداء. اما بعد فهذا غایة تلخیص مهذب العصام و نهایة تخلیص مذهب القوام تبصرة لمن استبصر لحسن الاعتقاد بقوانین العصمة عن الخطاء من افهام الکرام ... مقدمة المنطق علم عصمی باحوال العقول الموصل الى المجهول ... انجام: و حده الذى هو علة للحکم و واسطة فی الثبوت. فالبرهان لمی و الا فانی سواء کان معلولا له او کانا معلولی ثالث و مفید الیقین انما هو البرهان. و الحمد لله العاصم للمعانی عن الخطا فی البیان تم قانون العصمة بعون الله الخالق و الملک القادر علی کل شی چاپ: گنجینه بهارستان، حکمت 2، مسلسل 11، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1379ش، با تصحیح علی اوجبی و با نسبت به میرداماد.