قافیه

● قافیه / عروض و قافیه / فارسی qāfīye زیارتگاهی، نورالدین بن احمد، ق9 قمری zīyāratgāhī, nūr-od-dīn ebn-e ahmad ( - 15c) وابسته به: المعجم فی معائیر اشعار العجم؛ شمس قیس، محمد بن قیس (قرن 7) اهدا به: امیر علیشیر نوائی تاریخ تألیف: 892ق؛ محل تألیف: شریفیه اخلاصیه گزیده‌ای است از بخش دوم «المعجم فی معابیر اشعار العجم» (اثر شمس قیس رازی)؛ در پنج «مطلع» (دیباچه): 1. بیان اشیائی که موجب بصیرت است شروع کننده این علم را در سه رکن؛ 2. بیان قافیه و حروف و حرکات که قافیه از آنها مرکب می‌شود در سه رکن؛ 3. بیان زواید اواخر الفاظ عجم که تحقیق مدار قافیه یعنی روی بر آن موقوف است در سه رکن؛ 4. القاب و اصناف و عیوب قافیه در سه رکن؛ 5. بیان حاجب و ردیف و هنر و عیب اشعار در سه رکن؛ خاتمه در وصایای شاعر. آغاز: بسمله و به ثقتی - نورانی اختری که مطلع انوار بیان را شاید و روحانی جوهری که مخزن اسرار جنان را بیاراید ... اما بعد نموده می‌آید که سبب تحریر این رساله و تقریر این مقاله آنست که در این هنگام خجسته فرجام ... انجام: و چیزی نگوید که مردم از آن استدلال کنند بر آنکه او آن معنی را ندانسته است. مفردات آن لغت را که در وی شعر می‌گویند بدان و ترکیبات صحیح و فاسد آن را بشناسد و طریق شعر در هر باب از وصف و تصحیح و تعریض و استعارات و مجازات است. [نسخه‌های منزوی 2170]