قاعدة لاضرر و لاضرار

● قاعدة لاضرر و لاضرار / کلام و اعتقادات، فقه / عربی qāʿidat-u lā-ḍarar wa lā-ḍirār شریعت اصفهانی، فتح الله بن محمد جواد، 1266 - 1339 قمری šarīʿat-e esfahānī, fath-ol-lāh ebn-e mohammad javād (1850 - 1921) رساله‌ای است مختصر و جامع در قاعده نفی ضرر که (طبق نسخه حاضر) دوازده «فصل» دارد: 1. هذه القاعدة و ان کان قد یستقل بحکمها العقل القاطع فی بعض صورها الا ان الاصل فیها الیوم الحدیث النبوی ... (در این فصل، پنج موضع از مواضع صدور حدیث «لاضرر و لا ضررا» بیان شده)؛ 2. من العموم ان قضیة سمرة و ما اتفق منه فیها و ما وقع من السؤال و الجواب مع النبی (ص) قضیة واحدة؛ 3. ان الثابت فی روایات العامة هو قوله (ص) لا ضرر و لا ضرار من غیر تعقیب قوله فی الاسلام ...؛ 10. انه کثیرا ما یختلج ببال من نظر فیما تقدم انه یبقى کثیر من الفروع المسلمة فی ابواب العبادات و المعاملات بلا مدرک قوی و ...؛ 11. انه عرفناک سابقا ان قضیة سمرة و ان کانت قضیة واحدة الا انها رویت فی طرقنا بثلاث اسانید و ثلاثة متون ...؛ 12. ینبغی ان یعلم ان الرواية النبوية المعروفة فی کتب الفقه من قوله (ص) علی الید ما اخذت حتی ... . چاپ: لبنان، بیروت، 1406ق، این رساله که از آخرین تصنیفات شیخ الشریعه است به تحقیق مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث فی قم در دارالاضواء بیروت (1406ق.) به چاپ رسیده و مجدداً از روی چاپ نخست توسط جامعه مدرسین قم به همراه «افاضة القدیر فی حکم العصير» مؤلف در قم چاپ افست شده است؛ آقا بزرگ نیز از ترجمه این رساله به قلم «میرزا محمد علی قاضی تبریزی» و چاپ آن یاد کرده است.