فهرست تواریخ

● فهرست تواریخ = مرجع شناسی تاریخ / تاریخ / فارسی fehrest-e tavārīx = marjaʻ šenāsī-ye tārīx از ناشناسی که بایستی از قرن 12ق باشد، که نام خود را یاد نکرده است و آغاز می‌کند به این‌که: ما کتابی در تاریخ نداریم که ما را از مطالعه دیگر کتاب‌ها بی‌نیاز کند. زیرا اگر خواسته باشند کتابی جامع بنگارند به بیش از صد جلد ضخیم می‌رسد. نگارنده «حبیب السیر» که قصد جامعیت را داشت، بسیاری از طبقات را به کوتاهی برگزار کرده و بیشتر پادشاهان هند را ننوشته است. «روضة الصفا» که می‌خواسته نیز کاری از پیش نبرده است. خاندان اموی را به تفصیل پرداخته و بیشتر عباسیان را کوتاه آورده است و بیشتر پادشاهان عرب و مصر و شام را نیاورده است. همچنین است دیگر کتاب‌ها، پس بایستی فهرستی ساخت مبسوط که احوال هر طبقه را که مطلوب باشد به یکی از کتاب‌ها حواله کرد. سپس اشاره به سهم مردم مغرب و مصر و شام و حجاز و یمن و ایران و فرارود در تاریخ‌نگاری می‌پردازد. آن‌گاه نام کتاب‌ها را همراه نگارندگان و موضوع آنها را بر می‌شمارد و به نقد آنها می‌پردازد. تاریخ رشیدی، صحیفه شاهی، اکبرنامه، جهانگیر نامه، پادشاه‌نامه، سپس برمی‌گردد و به تفصیل می‌پردازد: تاریخ طبری، تاریخ ابن اثیر، البدایة و النهایة، منتظم ابن جوزی، مرآت الزمان، تاریخ ذهبی، تاریخ ابن خلدون، تاریخ مقریزی (السلوک فی الدول الملوک)، نفح الطیب مغربی، از کتابهای مبسوط فارسی، روضة الصفا، تاریخ الفی، ترجمه فتوح ابن اعثم، احسن التواریخ روملوی، تاریخ عالم آرا، العقود و اللولوية فی تاریخ الدولة الرسولية، بغية المستفیذ فی اخبار مدينة زبيد. المقفى للمقریزی، کتاب مصطفی افندی، هشت بهشت، جهانگشای جوینی، جامع رشیدی، تاریخ حافظ ابرو، مطلع السعدین، ظفرنامه یزدی، واقعات بابری، تاریخ جوهر آفتابچی، اکبرنامه علامی، اقبالنامه معتمدخان، تکمله اکبرنامه نامی، طبقات اکبری، مآثر جهانگیری، عمل صالح، مقدمه پادشاهنامه معتمدخان، پادشاهنامه امینا، عالمگیرنامه پسر امینا، تاریخ فرشته، تاریخ بدوانی، تاریخ ملا داود بیدری، برهان المآثر، مرآت سکندری، ظفر الولاية مظفر الولاية.