فوائد منتخبه

● فوائد منتخبه / هیئت / فارسی favā'ed-e montaxabe یزدی، ابوالقاسم بن احمد، ق13 قمری yazdī, ab-ol-qāsem ebn-e ahmad (- 19c) ترجمه منتخباتی از جامع شاهی. این ترجمه ظاهراً از ابوالقاسم یزدی است. عنوان این ترجمه (در نسخه مجلس ش 6399) چنین است: «فوائد منتخب از کلام احمد بن محمد سجزی» و پس از دقت و مقابلت معلوم شد این ترجمه منتخب است از این سه بخش زیر از جامع شاهی که به ترتیب یاد می‌گردد (و مترجم از جامع شاهی و نام رساله‌ها یاد نمی‌کند): بخش 1. کتاب المعانی فی النجوم، این کتاب دارای هشت گفتار است و برخی از این گفتارها به صورت سئوال و جواب است. متن کتاب المعانی در مجموعه جامع شاهی کتابخانه مجلس با شماره 1508 (ص 84-167) و مجموعه شماره 174 در مجلس موجود است و نسخه مجلس ش 6399 ترجمه «القول الرابع فی النوادر علی طریق المسئلة و الجواب و القول الثامن النکت و نوادر ما یقع فی النجوم» از کتاب المعانی است. سکزی در قول ثامن، از عمر بن فرخان، ما شاء الله، ذرینوس و بطلیموس یاد می‌کند. آغاز: «این فوائدی است منتخب از کلام احمد بن محمد بن عبدالجلیل سجزی گفتار چهارم در مسائل نادره بر طریق سؤال و جواب. سئوال چرا قرار داده شده است فطر تربیع و مقابله فطر عداوت»، پایان: «ترجمه معانی النجوم: و همچنین باید نظر کرد در همه نواحی تمام شد و الله ولی التوفیق»؛ بخش 2. ترجمه کتاب تحویل سنی العالم، متن این رساله، در ص 75 مجموعه 1508 و در مجموعه 174 کتابخانه مجلس موجود است و این بخش ترجمه تمام این رساله است با حذف خطبه و دیباچه متن و بلافاصله پس از بخش اول از باب اول آغاز شده، بدین گونه: «باب اول در تقدیم چیزی که واجب می‌باشد تقدیم آن از امر تحویل سالهای موالید بدان بدرستی که از برای معرفت استدلال به اشخاص علویه در انواع حالات ایشان»، پایان: «ترجمه کتاب سنی العالم: پس این است خلاصه آنچه مختصر نمودیم، از این کتاب یعنی کتاب ابو معشر تمام شد کتاب تحویل سالهای موالید و شروع شد در کتاب مزاجات»؛ بخش 3. ترجمه کتاب المزاجات. (عبدالحسین حائری) [سزگین 180/7؛ دنا 1222/7 (3 نسخه)]