فوائد شافیه

● فوائد شافیه / درایه / فارسی favā'ed-e šāfīye فراهی، محمد جعفر بن سلیمان، ق 12 قمری farāhī, mohammad ja'far ebn-e soleymān (- 18c) تاریخ تألیف: 1089ق مؤلف برای این که «دانستن حدیث همه کس را میسر باشد» این رساله را به فارسی نوشته و تمام احادیثی که به مناسبت مطلب و یا در خاتمه رساله می‌آید تنها ترجمه فارسی آنها را آورده است. دارای پنج «فائده» و «خاتمه» است. فوائد را به اختصار نوشته و در خاتمه به تفصیل پرداخته است؛ فهرست فوائد: 1. بیان حدود حدیث و بیان اقسام و انواع حدیث؛ 2. بیان حدود اقسام سه گانه حدیث؛ 3. حدود انواع حدیث؛ 4. حدود (تعریفات) دیگر انواع حدیث؛ 5. تقسیم احادیث به متواتر و غیر متواتر؛ خاتمه- احادیث درباره طرق به دست آوردن احکام و مطالب متناسب به علم حدیث از آن جمله احادیث موضوعه. درباره احادیث موضوعه به تفصیل سخن گفته و پاره‌ای از احادیثی که صغانی موضوع و نادرست دانسته (و فیروزآبادی در پایان سفر السعاده نیز آورده مانند احادیث در مدح عمر و ابی بکر و نیز حدیث‌های معروفی همچون زرنی غبا تزدد حبا و الشقی شقی فی بطن امه و التجار هم الفجار) یاد می‌کند. در پایان سخن خود در این باره می‌گوید: «یکی از علماء شیعه نقل کرده که بعد از ششصد سال از هجرت در هندوستان شخصی «بابارتن» نام به هم رسیده بود و می‌گفته است که من از صحابه حضرت رسول (ص) ام و تا حال عمر کرده‌ام و جماعتی به او اعتقاد کرده بودند و احادیث خلاف بسیار نقل می‌نمود ... و صاحب قاموس نیز گفته که من آن احادیث را از اصحاب اصحاب او شنیده‌ام». مؤلف بیشتر جای‌ها سخن خود را با جمله «بدانکه ای عزیز» آغاز می‌کند و از دیگر کتاب‌ها و رساله‌های درایة الحدیث مانند درایه شهید ثانی یا وجیزه بهائی هیچ یاد نکرده است (حال آن که چنین به نظر می‌رسد که بخش‌هایی از رساله ترجمه از کتابی دیگر است).