فوائد حکیم افضل

● فوائد حکیم افضل / طب / فارسی favā’ed-e hakīm afzal گیلانی، افضل الدین gīlānī, afzal-od-dīn فواید طبی بسیاری است استفاده شده از نوشته‌های اطبای معروف یا آنچه را که خود مؤلف به تجربه حاصل کرده است، با استفاده از روایت‌های پزشکی در بعضی دستورها، نگاشته شده برای بهره بری مؤلف یا فرزندش هادی که در آینده طبیب شود. در پایان مقالات طبی، بنا به گفته مؤلف، فصلی از نصیحت و موعظه آمده که از تأمل آن بیداری و تفکر در آن هشیاری حاصل گردد تا کتاب معجونی باشد مرکب از ادویه و اشربه که امراض جسمانی را رافع و ارباب عقول را رادع باشد. این کتاب دارای مقدمه گونه‌ای است در بیست و چهار فائده اخلاقی و اعتقادی و پزشکی و آنچه که باید همه بدانند، پس از آن سی و شش «منفعت» و یک «خاتمه» است: 1. کیفیت معالجه انواع امراض؛ 2. تبدیل و تعدیل سوء المزاجات؛ 3. اسباب تولد خون و علامات غلبه و طرق اخراج آن؛ 4. سقی و صنعت مسهلات؛ 5. اسباب تولد صفرا و علامات و تعدیل مزاج؛ 6. اسباب تولد بلغم و علامات و علاج آن؛ 7. اسباب سودا و مبدلات آن؛ 8. مسهلاتی که زیاده بر یک خلط استفراغ می‌کند؛ 9. قتل و اخراج انواع دیدان؛ 10. تدارک عوارض شاربان مسهل؛ 11. منفعت و مضرت قی؛ 12. اسباب تولید ریاح؛ 13. اسباب تولد سده؛ 14. کیفیت مداوای اسهال؛ 15. ادرار بول و حصاة؛ 16. معینات حمل حوابس بول و حیض و بواسیر؛ 17. حدود امراض از سر تا قدم؛ 18. ادویه قلبیه و دماغیه؛ 19. ادویه کبدیه؛ 20. ادویه معدیه؛ 21. ادویه صدر و آلات تنفس؛ 22. مقویات و منقصات باه؛ 23. معالجه حمیات یومیه؛ 24. اعراض حمیات؛ 25. تدبیر ناقهین؛ 26. معالجه اورام و بثور و جراحات؛ 27. معالجات رازی و مجوسی؛ 28. رفع اعراض از سر تا قدم؛ 29. اصلاح بعضی اغذیه و ادویه؛ 30. تفریق نیک و بد ادویه؛ 31. بعضی تراکیب و معاجین مفرحة؛ 32. بعضی سموم مشروبه؛ 33. بعضی اوزان و اصطلاحات طبی؛ 34. ترجمه لغات کثیرة الوقوع؛ 35. حل بعضی اشکالها و اجوبه بعضی سؤالها؛ 36. فواید نجومیه که طبیب را باید؛ خاتمه: در بعضی فواید متفرقه.