فوائد الانسان

● فوائد الانسان / طب، شعر / فارسی favā'ed-ul insān دوایی شیرازی، درویش، - 1004 قمری davāyī šīrāzī, darvīš (- 1596) به دستور: ابوالمظفر جلال الدین محمد اکبرشاه (963-1014ق) تاریخ تألیف: 1004ق (= شده اسمش فوائد الانسان) منظومه‌ای است در 3000 بیت در بحر خفیف مزین به صنعت توشیح ـ بدین گونه که حرف اول بیت‌ها را جدا کرده نام داروی بیماری به دست می‌آید ـ در بیان نام و منافع و مضرات طبی مفردات ادویه و اغذیه به ترتیب حروف تهجی و بلافاصله پس از آن منافع مرکبات آنها که در مدت سه سال فراهم آورده است. در دیباچه می‌گوید: چون نام فارسی داروها و اغذیه میان انام اشهر بود بالضروره آن را برگزیدم مگر جایی که واژه فارسی آن را نمی‌شناسند، در این صورت نام عربی و هندی آن را برگزیدم. آغاز: الله اکبر این چه حکمت همایون و نعمت گوناگون است که حکیم ذوالجلال و منعم بی زوال، عم نواله و جل جلاله از نه سپهر و هفت کشور ... (بعد از دیباچه) دهن گشودن زبان قلم بعد حمد خالق حدوث و قدم انجام: و در مرکبات هر جا وزن عسل مقرر نشده به قدر ضعف اجزا عسل اراده یافته و من الله التوفيق اولاً و آخراً و ظاهراً و باطناً [الذریعة 326/16؛ نسخه‌های منزوی 577/1؛ فرهنگ سخنوران 212؛ فهرستواره منزوی 3612/5؛ دنا 1150/7 (2 نسخه)]