فنون جنگی

● فنون جنگی = اصول علم قلعه سازی (ترجمه) / فنون نظامی / فارسی fonūn-e jangī = osūl-e ‘elm-e qal‘e sāzī (t.) به دستور: مسعود میرزا ظل السلطان تاریخ تألیف: 1302ق کتاب ترجمه مقرب الخاقان، علیخان سرتیپ «آجوادان مخصوص ظل السلطان است وی که سرتیپ توپخانه اصفهان و شاگرد و معلم سابق مدرسه دارالفنون طهران و شاگرد قدیم مدرسه پلی تکنیک پاریس و مدرسه توپخانه و مهندس فونتن بلو بوده، مطابق درس‌هایی که موسیو مرسلطان مهندس نظامی در مدرسه توپخانه به مترجم داده است نسخه را در تاریخ 1302 به دستور مسعود میرزا ظل السلطان ترجمه نموده است وی در مقدمه می‌گوید: «... سلطان مسعود میرزا ... به این غلام آستان مبارک اشارت فرمودند که رساله‌ای در فن قلعه‌سازی فوری مجتهد از یاد بصیرت صاحب منصبان بنویسد علیهذا از روی نسخه درسهایی که به موسیو مرکاپیتان مهندس در مدرسه توپخانه و مهندسی فونتن بلو در فن قلعه سازی گفته بود این رساله را ترجمه نموده مرتب ساخت امید که مطبوع خاطر مهر ذخایر والا گردد ...». فهرست کتاب: مقاله اول در بیان جان پناه ها بطور کلی شامل: تعریفات، شرح پروفیل سنگرهای صحرائی، شرح پروفیل سنگرهای میدان جنگ، شرح پروفیل سنگرهای شبه دائمی، بیان طرح و شکل جان‌پناه‌ها، شکل انواع سنگرهای معمول قلعه‌سازی موزی، ذکر سنگرهای متصل؛ مقاله دوم در رنگ‌ریزی و بنای سنگرها: بنای سنگرها و قاعده رنگ‌ریزی و پروفیل‌سازی و تقسیم عمله‌جات، انواع پوشش‌های معابر و مدخل خاکریزها، تسلیح قلاع، پناه گاه‌های محفوظ و مسقف، انواع اسباب دفاع فرعیه. طبق آنچه که در متن کتاب موجود می‌باشد تنها مقاله اول به‌طور کامل ذکر گردیده و مقاله دوم در متن وجود ندارد شاید مؤلف قصد داشته تا مقاله دوم را بدان بیفزاید. مقاله اول دارای اشکالی است که انواع سنگرهای مختلف را نشان می‌دهد. صفحه آرایی دارای اشکالی است که انواع سنگرهای مختلف را نشان می‌دهد. صفحه آرایی کتاب گویای آن است که این نسخه برای چاپ سنگی تدوین و آماده شده است.