استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله

● استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله = تحفه حاتمیه = قبله آفاق / هیئت / فارسی estexrāj-e xaṭṭ-e neṣf-on-nahār va ma‘refat-e samt-e qeble = tohfe-ye hātamīye = qeble-ye āfāq گنابادی، مظفر بن محمد قاسم، 970؟ - 1031 ؟ قمری gonābādī, moẓaffar ebn-e moḥammad qāsem (1563 - 1622) اهدا به: خواجه ناصر الدوله و الدین حاتم بیگ صافی اردوبادی (-1019ق) رساله‌ای در معرفت سمت قبله است. از مؤلف شرح باب ملاعبدالعلی بیرجندی و چند کتاب دیگر را در احکام و نجوم در دست داریم. مشتمل بر«مقدمه» و پنج «باب»: مقدمه در دو قسم: بیان آنچه متعلق به علم هندسه و علم هیئت است؛ باب 1. استخراج خط نصف النهار؛ 2. استخراج سمت قبله به طریق دائره هندیه؛ 3. معرفت سمت قبله به طریق اخراج عمود؛ 4. استخراج سمت قبله با استعانت آلات قیاس؛ 5. استخراج سمت قبله به طریق حسابی که در زیجات مسطور است. آغاز: بسمله افتتاح کلام در هر مقام و اختتام مقال در همه حال حمد و ثنای قادری سزد که کعبه جلالش از قصور و فتور معری است. اما بعد این رساله‌ای است در استخراج خط نصفالنهار و سمت قبله مشتمل بر مقدمه و پنج باب تحفه مجلس شریف ... اعتماد الدوله العلیه الخاقانیه ... خواجه ناصر الدوله والدین ... امید است که احقر یعنی مظفر را معذور فرمایند. انجام: و فراسخ ارضیه در جدول ثبت کردیم و بر آن ختم نمودیم. و الله الهادی علی سواء الطریق و الموصل الى مقام التحقیق. و السلام. [نسخه‌های منزوی 252/1؛ الذریعة 21/1، 21/2، 4/16، 42/17؛ ریحانة الأدب 116/5؛ استوری ستاره‌شناسی 88/2؛ مشترک پاکستان 251/1؛ فهرستواره منزوی 2842/4]