فقهی (رساله)

● فقهی (رساله) / فقه / فارسی feqhī (r.) اشرفی جرجانی، عبدالحی بن عبدالوهاب، -959؟قمری ašrafī jorjānī, ‘abd-ol-hayy ebn-e ‘abd-ol-vahhāb (-1552) در این رساله طرز قباله‌نویسی و قواعد محضرداری آمده و مؤلف آن عبدالحی حسینی است که گویا در قرن دهم می‌زیسته است و نمیدانم همان عبدالحی حسینی لاری منجم است یا نه. اگر چه در نسخه ما یک رساله دیگری هم هست در احکام نجوم پس شاید مؤلف هر دو یکی باشد. از این رساله پیداست که مؤلف گذشته از مهارت در جنبه عملی فقاهت، خود یکی از مجتهدان شیعی هم هست. این رساله در فقه عملی شیعی بی‌مانند است و می‌رساند که دانشمندان شیعی برخلاف آنچه می‌گویند «لا اعتبار بالقرطاس»، به نوشته‌ها و بنچاق‌ها بسیار اهمیت می‌داده‌اند. مانند آن را تنها در مقنعه مفید می‌بینیم. در آن آمده: «آنچه بالاصاله در این رساله مذکور می‌شود کیفیت تقریر قبالات و بیان قواعد مکاتبات است». در این رساله یاد می‌گردد از خود مؤلف به نام «عبدالحی الحسینی» چند بار و «این رساله»، چندین بار و کتاب‌های: شرایع و قواعد و ایضاح و تنقیح و دروس و فرایض نصیریه و شرح نافع، و از مفید و ابن جنید و ابن ادریس و علامه و ابن فهد و فرقه ناجیه امامیه و روایات اهل البیت علیهم السلام و سالهای 905 (6رجب) و 904 (9 محرم - 1 محرم) و 972 (1 محرم) و 992 (1ع1) و 942 (1 محرم) و 992 (5 محرم) و شهرهای: دارالسلطنه هرات و دارالقضای مشهد، مقدسه، نیز از محله بهشتیان داخل هرات و محله کاسه گران دارالامامه مشهد. او سخنان فقیهان شیعی را می‌آورد و گاهی هم از آنها خرده می‌گیرد. (دانش پژوه)