شناسنامه کتابشناختی اثر
فقه الرضا
fiqh-ur riḍā
25
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/49428
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #49428
پدیدآور / مؤلف:
علی بن موسی (ع)، امام هشتم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 24، ص 188
تا 190
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
الفقه الرضوی
(al-fiqh-ur raḍawī)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب فقهی است شامل ابواب طهارت، صلات، صوم و غنائم، نکاح، طلاق، حدود و دیات. مؤلف این کتاب به اعتقاد مجلسی و برخی از دانشمندان و مطابق نامی که بر آن نهادهاند امام علی بن موسی (ع) است. نسخه آن برای اولین بار به وسیله مولی محمد تقی مجلسی اول در شرح فقیه و فرزند وی مولی محمد باقر مجلسی ثانی در کتاب بحار نقل و نشر گردید و هر دو درباره نسبت آن به امام (ع) اظهار اعتماد کرده و از مدرک مهمه فقه شیعه شمردهاند. مجلسی اول میگوید سید فاضل محدث قاضی امیر حسین پس از مراجعت از مکه این کتاب را همراه داشت و میگفت هنگام مجاورت در مکه آن را در دست جماعتی از حجاج قم یافته و استنساخ کردم و به طوری که قاضی امیر حسین (که از علماء و فقهاء اصفهان بوده) نقل میکرده خط امام (ع) و اجازات چندین نفر از فضلاء و قرائن قطعی بر صحت این نسبت بر آن نسخه موجوده بوده است. پس از مجلسی هیچ یک از فقهاء شیعه جز شماره کمی بر آن اعتماد نکرده و نسبت آن را به امام (ع) قطعی ندانستهاند بحرالعلوم طباطبائی یکی از فوائد کتاب الفوائد خویش را به بحث درباره فقه الرضا اختصاص داد و بر آن اظهار اعتماد کرده حاج میرزا هاشم چهار سوقی اصفهانی (برادر صاحب روضات الجنات) رساله مستقل و مبسوطی درباره آن تألیف و در صحت نسبت آن اعتراضات بسیار کرده است. (عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و صلی الله علی محمد خاتم النبيين و على آله الطاهرين الطيبين الفاضلين الاخيار و سلم تسلیماً يقول عبدالله علی بن موسی الرضا اما بعد ان اول ما افترض الله على عباده و اوجب علی خلقه معرفة الوحدانية »
سوابق و چاپهای اثر
مشار، عربی 674ص؛ تبریز، سنگی، 1274ق، رحلی؛ فقه الرضا چاپ آستان قدس رضوی [الذريعة 292/16 و 448/1 و 149/16 در فقه رضوی؛ دنا 1079/7 (22 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
فقه الرضا (ترجمه)؛ حسینی خاتون آبادی، محمد باقر بن اسماعیل (1127-1070)
فصل القضاء في الكشف عن حال فقه الرضا (ع)؛ صدر، حسن بن هادی (1272-1354)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 292/16 و 448/1 و 149/16 در فقه رضوی
دنا 1079/7 (22 نسخه)
متن فنخا
● فقه الرضا = الفقه الرضوی / فقه،حدیث / عربی
fiqh-ur riḍā = al-fiqh-ur raḍawī
علی بن موسی (ع)، امام هشتم، 153 - 203 قمری
‘alī ebn-e mūsā, emām-e haštom (771 - 819)
کتاب فقهی است شامل ابواب طهارت، صلات، صوم و غنائم، نکاح، طلاق، حدود و دیات. مؤلف این کتاب به اعتقاد مجلسی و برخی از دانشمندان و مطابق نامی که بر آن نهادهاند امام علی بن موسی (ع) است. نسخه آن برای اولین بار به وسیله مولی محمد تقی مجلسی اول در شرح فقیه و فرزند وی مولی محمد باقر مجلسی ثانی در کتاب بحار نقل و نشر گردید و هر دو درباره نسبت آن به امام (ع) اظهار اعتماد کرده و از مدرک مهمه فقه شیعه شمردهاند. مجلسی اول میگوید سید فاضل محدث قاضی امیر حسین پس از مراجعت از مکه این کتاب را همراه داشت و میگفت هنگام مجاورت در مکه آن را در دست جماعتی از حجاج قم یافته و استنساخ کردم و به طوری که قاضی امیر حسین (که از علماء و فقهاء اصفهان بوده) نقل میکرده خط امام (ع) و اجازات چندین نفر از فضلاء و قرائن قطعی بر صحت این نسبت بر آن نسخه موجوده بوده است. پس از مجلسی هیچ یک از فقهاء شیعه جز شماره کمی بر آن اعتماد نکرده و نسبت آن را به امام (ع) قطعی ندانستهاند بحرالعلوم طباطبائی یکی از فوائد کتاب الفوائد خویش را به بحث درباره فقه الرضا اختصاص داد و بر آن اظهار اعتماد کرده حاج میرزا هاشم چهار سوقی اصفهانی (برادر صاحب روضات الجنات) رساله مستقل و مبسوطی درباره آن تألیف و در صحت نسبت آن اعتراضات بسیار کرده است. (عبدالحسین حائری)
آغاز: الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و صلی الله علی محمد خاتم النبيين و على آله الطاهرين الطيبين الفاضلين الاخيار و سلم تسلیماً يقول عبدالله علی بن موسی الرضا اما بعد ان اول ما افترض الله على عباده و اوجب علی خلقه معرفة الوحدانية
چاپ: مشار، عربی 674ص؛ تبریز، سنگی، 1274ق، رحلی؛ فقه الرضا چاپ آستان قدس رضوی [الذريعة 292/16 و 448/1 و 149/16 در فقه رضوی؛ دنا 1079/7 (22 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- فقه الرضا (ترجمه)؛ حسینی خاتون آبادی، محمد باقر بن اسماعیل (1127-1070)
2- فصل القضاء في الكشف عن حال فقه الرضا (ع)؛ صدر، حسن بن هادی (1272-1354)
نسخههای خطی این اثر
25 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
24/9-ف | بیکاتب | 813 و 814ق | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
33 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 153 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
6840/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
جلیلی
کرمانشاه
|
157/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 5 |
فیضیه
قم
|
1249 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
2099 | مظفر علی خطیب اسفراینی | یکشنبه 14 محرم 1050ق | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
7759 | محمد بن عبدالله بن مساعد بن فلاح صیمری جزائری | 1090ق | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
6999/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 9 |
سپهسالار
تهران
|
2321 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
36240 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
6169/15 | بیکاتب | 1106ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
2584/1 | ابن محمد شریف ترشیزی | 1149ق | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
7477 | بیکاتب | رجب 1185ق | نسخ | 141 | شناسنامه ← |
| 14 |
عبدالعظیم
تهران
|
547 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 71 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
4240-21/160 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
470 | ابوطالب موسوی رضوی | قرن 13 | نسخ | 147 | شناسنامه ← |
| 17 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
125/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 18 |
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
|
بدون شماره | محمد رضا بن آقا نجف | رجب 1214ق | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
1272 | محمد بن خضر | 1246ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
گوهرشاد
مشهد
|
482 | احمد بن اسماعیل حسینی | دوشنبه 15 جمادی الاول 1270ق | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 21 |
ملی
تهران
|
17104 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
فیضیه
قم
|
2048 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 23 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
877 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 24 |
مدرسه غرب
همدان
|
9877/2 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
283/1-طباطبائی | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 118 | شناسنامه ← |