فصول الحق

● فصول الحق / کلام و اعتقادات / فارسی fosūl-ul haqq درخجی، محتشم بن عمید daraxjī, mohtašam ebn-e ‘amīd تاریخ تألیف: 1040ق فصولی است در اثبات حقانیت تشیع و فرقه ناجیه و تعیین آن با استفاده از اخبار و به مناسبت، بسیاری از مسائل امامت را بحث نموده است. در سی و یک «فصل»: 1. باید که بنی آدم نظر در حال و اعمال و اعتقاد خود ... نمایند؛ 2. شیعه قایل به امامت دوازه امام است؛ 3. فرق شیعه بسیار بوده‌اند و اندک ایشان مانده اند؛ 4. اعتقاد شیعه در فروع؛ 5. فرق اهل سنت در اصول؛ 6. مذهب اشاعره؛ 7. مذهب مجسمه؛ 8. تحقیق در فرقه ناجیه؛ 9. فرقه ناجیه شیعه اثنا عشریه‌اند؛ 10. فضائل حضرت امیر المؤمنین و اولاد او، به نقل از چهار مذهب؛ 11. در آيت‌ها که اهل سنت در امامت امیرالمؤمنین علی (ع) آورده‌اند؛ 12. آیات نازل شده درباره فضل و کمال علی (ع) از کتب اهل سنت (شامل اسانید حدیث غدیر)؛ 12. احادیث و روایات فضیلت علی (ع) از کتب معتبر اهل سنت؛ 13. احادیث اهل سنت در فضیلت حضرت زهراء (ع)؛ 14. آنچه در وقت بیماری رسول خدا وقوع یافت؛ 15. خلافت ناحق ابوبکر؛ 16. خلافت ناحق عمر؛ 17. خلافت عثمان و برخی از احوال او؛ 18. متفرقات (این بخش شامل مجلس مناظره مأمون و رساله امام علی الرضا (ع) به مامون و پاره‌ای دیگر از احتجاجات و دارای سر آغاز جداگانه است)؛ 19. احوال عایشه؛ 20. احوال ابوطالب؛ 21. احوال جمعی که اهل سنت تعظیم ایشان از لوازم می‌دانند (مانند معاویه و عده‌ای دیگر)؛ 22. چند فرع که در کتب ثبت است (احکام فقهی اهل سنت که بر خلاف ضروریات دین است)؛ 23. امامان (خلفاء) اثنی عشر (منابع آن)؛ 24. شرذمه‌ای از احادیث موضوعه اهل سنت؛ 25. شرذمه‌ای از اعتقادات اهل سنت؛ 26. چیزی از اعتقادات شیعه؛ 27. احوال اسماعیلیه که ایشان را باطنیه خوانند و ملاحده گویند؛ 28. متفرقات این باب (شامل تاریخ شیعه و تشیع با اشارت به دوران محمد خدابنده و شاه تهماسب و اشارت به مصائب و وقایع طف و ترتیب ائمه شیعه)؛ 29. در نوادر احکام که از حضرت امیر المؤمنین و اولاد عظام او (ع) نقل کرده‌اند؛ 30. بعضی از روایات که نسبتی با مطلوب دارد؛ 31. خاتمه نوادر (از اخبار شیعه). (عبدالحسین حائری) آغاز: سپاس بی قیاس واجب الوجودی را که اصناف امم را دلالت بر صراط مستقیم ... اما بعد چنین گوید مؤلف این تألیف منیف محتشم بن عمید بن محمد الشهنشاه الدرخجی ... که مدت مدید در بلاد عجم و در دیار عرب. و بعضی مضافات ولایات روم و ماوراء النهر و ترکستان گردیم ... و با علما و فضلای هر محل مجالست نمودم و ادیان مختلف و مذاهب متنوعه مشاهده نمودم و در اندیشه افتادم که پیروی دین اسلام ... چه وجه دارد که این مقدار اختلاف در آن باشد. [الذریعة 240/16]