نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

فرهنگ عباسی

farhang-e ‘abbāsī
/w/48783
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48783
تاریخ و سده تألیف: 1205 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 23، ص 940
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
اهدا / به درخواست: عباس میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فرهنگ فارسی به فارسی است مشتمل بر لغات فارسی و موافق حروف آخر کلمات مرتب شده و لغات مترادفه را در ذیل یکی از مشاهیر آنها ذکر نموده و در ترتیب کتاب می‌گوید: «ترتیب کتاب من چنین است ×× ای عدل تو در زمانه ظاهر / از فصل بگیر حرف اول ×× وز باب بگیر حرف آخر»؛ در یک «مقدمه» و چند «باب» و «خاتمه»: مقدمه در کلیات و قواعد حروف و زبان پارسی در شش «نمایش»: 1) رجحان زبان فارسی پس از عربی بر تمام لغات، 2) چگونگی زبان فارسی و شماره حروف، 3) بیان ضمائر لغت فارسی، 4) حروف زائده‌ای که در اوایل و اواخر کلمات آورند، 5) الفاظ و حروفی که برای زینت کلام آورند، 6) بیان جواز تبدیل حروف به یکدیگر؛ ابواب فرهنگ به شماره حروف تهجی است؛ خاتمه در کنایات و لغاتی که مشتمل بر حروف هشت گانه یعنی ث، ص، ض، ط، ظ، ع، غ، ق، که در اصل زبان فارسی نیامده است الا به ندرت، می‌باشد.
آغاز اثر
« آرایش گفتار دانشوران و پیرایش کردار سخن گستران ستایش خداوند جهان آفرین و نیایش دارنده زمین و آسمان است. »

متن فنخا

● فرهنگ عباسی / لغت / فارسی farhang-e ‘abbāsī صدرالدین تبریزی، محمد بن رضا، ق 13 قمری sadr-od-dīn tabrīzī, mohammad ebn-e rezā (- 19c) اهداء به: عباس میرزا تاریخ تألیف: 1205ق فرهنگ فارسی به فارسی است مشتمل بر لغات فارسی و موافق حروف آخر کلمات مرتب شده و لغات مترادفه را در ذیل یکی از مشاهیر آنها ذکر نموده و در ترتیب کتاب می‌گوید: «ترتیب کتاب من چنین است ×× ای عدل تو در زمانه ظاهر / از فصل بگیر حرف اول ×× وز باب بگیر حرف آخر»؛ در یک «مقدمه» و چند «باب» و «خاتمه»: مقدمه در کلیات و قواعد حروف و زبان پارسی در شش «نمایش»: 1) رجحان زبان فارسی پس از عربی بر تمام لغات، 2) چگونگی زبان فارسی و شماره حروف، 3) بیان ضمائر لغت فارسی، 4) حروف زائده‌ای که در اوایل و اواخر کلمات آورند، 5) الفاظ و حروفی که برای زینت کلام آورند، 6) بیان جواز تبدیل حروف به یکدیگر؛ ابواب فرهنگ به شماره حروف تهجی است؛ خاتمه در کنایات و لغاتی که مشتمل بر حروف هشت گانه یعنی ث، ص، ض، ط، ظ، ع، غ، ق، که در اصل زبان فارسی نیامده است الا به ندرت، می‌باشد. آغاز: آرایش گفتار دانشوران و پیرایش کردار سخن گستران ستایش خداوند جهان آفرین و نیایش دارنده زمین و آسمان است.

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سپهسالار
تهران
6 بی‌کاتب 1130ق نستعلیق 321 شناسنامه ←
2
ادبیات
تهران
64 - ب بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 310 شناسنامه ←
3
دهگان، ابراهیم
اراک
117/2 بی‌کاتب احتمالاً قرن 14 - 42 شناسنامه ←