فروغستان

● فروغستان / ریاضیات / فارسی forūqestān فروغ اصفهانی، محمد مهدی بن باقر، 1223ق 13 قمری forūq-e esfahānī, mohammad mahdī ebn-e bāqer (1808 - 19c) اهدا به: محمد شاه و حاجی میرزا آقاسی تاریخ تألیف: 1258ق در حساب و سیاق در چهار «دفتر» و دارای ده «فرد» و هر فردی چند «دفعه» و هر دفعه‌ای چند «باب» است: فرد 1. بیان موضوع علم سیاق و هندسه و مساحت و واضع و سبب وضع آن؛ 2. بیان علم خط و املاء؛ 3. بیان رقومات ابجدی و هندسه و سیاق؛ 4. بیان اوزان نقود و اجناس و مقادیر مکانی و زمانی و غیره؛ 5. بیان علم حساب و ما يتعلق به؛ 6. بیان اعمال چهارگانه جبر و مقابله و اربعه متناسبه و عمل به عکس؛ 7. بیان علم مساحت و غیره؛ 8. بیان صورت برات و تعلیق و مفاصا و غیره؛ 9. بیان ترتیب دفاتر و تفاصیل؛ 10. بیان ممیزی و برآورد و بازدید و غیره. بخش‌های آن در نسخه‌ها یکسان نیست، جامع‌ترین بخش‌بندی در فهرست سپهسالار (363/5-368) آورده شده است. آغاز: بسمله. الحمد على حاکم دیوان القدر و القضاء و مختار دفاتر الارزاق و الاجال ... اما بعد، چون آفتاب عالمتاب سلطنت عظمی ... که مشتمل به سه دفتر باشد. دفتر اول در بیان علم سیاق و ... دفتر دویم در بیان ولایات محروسه که ... دفتر سیم در بیان خالصجات و ... آن را به فروغستان مسمی گردانید چاپ: تهران، به کوشش استاد ایرج افشار، ضمن انتشارات میراث مکتوب، 1378ش، 406ص [نسخه‌های منزوی 185؛ الذریعه 185/16؛ مكتبة امیرالمؤمنین 510/2؛ فهرستواره منزوی 2715/4؛ دنا 1011/7-1012 (10 نسخه)]