الفحص عن القوة النزوعية (رسالة فی)

● الفحص عن القوة النزوعية (رسالة فی) / فلسفه / عربی al-faḥṣ ‘an-il quwwa-tin nuzū‘īyyi (r. fī) ابن باجه، محمد بن یحیی، - 533؟ قمری ebn-e bājja, mohammad ebn-e yahyā (- 1139) در آن به تعریف مفهوم نفس نزوعیه می‌پردازد و آن را سه گونه می‌داند: نزوعیه خیالیه، نزوعیه متوسطه و نزوعیه ناطقه. در ادامه بنا به سنتی که در بحث از نفس نزوعیه وجود دارد، به عنوان مقدمه به بحث درباره محرک و متحرک (با توجه به آنچه در مقاله هشتم سماع طبیعی ارسطو گفته شده) می‌پردازد و همچنین در مورد حرکت در مکان و حرکت مکانی حیوان نیز سخنانی می‌آورد. اما در ادامه از این بحث به بحث نفس نزوعیه بازنمی‌گردد. آغاز: رساله اول: بسمله. قال: و النفس النزوعية اما ان تكون جنسا لثلاث قوی و هی: النزوعية بالخیال: و بها تكون التربية للاولاد، و التحرك إلى اشخاص المساكن و الالف و العش و ما یجری مجراه رساله دوم: باسم الله الرحمن الرحیم و الله المیسر و المعین و العادة انما توجد للانسان بالنفس النزوعية، فان الذی یقبل العادة و هو الجزء النزوعى و الجزء العادی انجام: رساله اول: و المقبض مکان تحدد بالقبض و تلخیث اصناف امكنة الحیوان لایلیق بالقول فی الحركات المكانیة رساله دوم: المحرك الأول فیها حالاتها تفعل فعلها فلاتحتاج ضرورة الى اتصالها بالمحرك. و اما ان لاتقبل تلك الحال الا و هی متصلة بالمحرك كالقلم. چاپ: در رسائل فلسفية به تحقیق عبدالرحمن بدوی (بیروت، دارالاندلس: 1983م)؛ نصوص فلسفية غیرمنشورة، به تصحیح جملا الدین العلوی (بیروت و دارالبیضاء، دارالثقافة و دار النشر المغربیة: بی‌تا) [سلطنتی برلین 4: 398]