شناسنامه کتابشناختی اثر
فتوتیه
fotovvatīyye
14
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/48147
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48147
پدیدآور / مؤلف:
همدانی، علی بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
773 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 645
تا 647
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
فتوت نامه
(fotovvat nāme)
اهدا / به درخواست:
حاجی بن طوطی علی شاه ختلانی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
لفظ «اخی و اخوه» و «فتی، فتیان» که به معنی «برادر، برادران» و «جوان و جوانان» بوده مدتی شعار جوانمردان و عنوان عیاران بود و ابن جوزی در کتاب «تلبیس ابلیس» فصلی در این باره آورده است. این رساله در بیان فتوت و اخوت (جوانمردی، برادری) به مسلک اهل طریقت است که به خامه روان اطلاقات آن را در عرف عام و در اصطلاح خواص مؤمنین به اجمال بیان داشته و سپس به بیان حقیقت آن نزد ارباب سلوک به تفصیل پرداخته است. نخست اصطلاح اخی را گزارش میکند که سه معنی و سه مرتبه دارد: اول عام: لغوی و رسمی، دوم خاص: اخی حقیقی، سوم اخص: اصطلاحی. سپس معنی و هدف از فتوت، آنگاه آداب آن گروه سپس ده قول بزرگان فتوت و در پایان گفتار زنجیره خرقه فتوت خود را میآورد.
آغاز اثر
« بسمله. شکر و سپاس صانعی را که حدایق ریاض موجودات را از مبدء ظلمت آباد بصحرای وجود آورد ... اما بعد، ای عزیز، بدانکه لفظ اخی لفظی است مداول ... »
انجام اثر
« و ذکر آن جمله اطنابی دارد و بدین قدر اختصار کرده شد و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی »
سوابق و چاپهای اثر
این رساله در مجله معارف اسلامی سال 10ص: 65 با تصحیح دکتر قریشی؛ به کوشش محمد ریاض، در احوال و آثار و اشعار میر سید علی همدانی با شش رساله وی (پاکستان، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان: بیتا)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 876/7 (12 نسخه)
الذریعه 104: 16-1294
نسخههای منزوی 1294
فهرستواره منزوی 537/6
متن فنخا
● فتوتیه = فتوت نامه / عرفان و تصوف / فارسی
fotovvatīyye = fotovvat nāme
همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری
hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385)
اهدا به: حاجی بن طوطی علی شاه ختلانی
تاریخ تألیف: 6 رمضان 773ق
لفظ «اخی و اخوه» و «فتی، فتیان» که به معنی «برادر، برادران» و «جوان و جوانان» بوده مدتی شعار جوانمردان و عنوان عیاران بود و ابن جوزی در کتاب «تلبیس ابلیس» فصلی در این باره آورده است. این رساله در بیان فتوت و اخوت (جوانمردی، برادری) به مسلک اهل طریقت است که به خامه روان اطلاقات آن را در عرف عام و در اصطلاح خواص مؤمنین به اجمال بیان داشته و سپس به بیان حقیقت آن نزد ارباب سلوک به تفصیل پرداخته است. نخست اصطلاح اخی را گزارش میکند که سه معنی و سه مرتبه دارد: اول عام: لغوی و رسمی، دوم خاص: اخی حقیقی، سوم اخص: اصطلاحی. سپس معنی و هدف از فتوت، آنگاه آداب آن گروه سپس ده قول بزرگان فتوت و در پایان گفتار زنجیره خرقه فتوت خود را میآورد.
آغاز: بسمله. شکر و سپاس صانعی را که حدایق ریاض موجودات را از مبدء ظلمت آباد بصحرای وجود آورد ... اما بعد، ای عزیز، بدانکه لفظ اخی لفظی است مداول ...
انجام: و ذکر آن جمله اطنابی دارد و بدین قدر اختصار کرده شد و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی
چاپ: این رساله در مجله معارف اسلامی سال 10ص: 65 با تصحیح دکتر قریشی؛ به کوشش محمد ریاض، در احوال و آثار و اشعار میر سید علی همدانی با شش رساله وی (پاکستان، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان: بیتا)
[دنا 876/7 (12 نسخه)؛ الذریعه 104: 16-1294؛ نسخههای منزوی 1294؛ فهرستواره منزوی 537/6]
نسخههای خطی این اثر
14 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دائرة المعارف
تهران
|
162/25-عکسی و 163/24-عکسی | بیکاتب | 851ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
10197/6 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
10197/13 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
4250/25 | ابوذر بن عبدالله سبزواری | 907ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
4274/23 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
210/11-عکسی | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
3258/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
7724/16 | مهدی | 1286ق | - | 7 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
624 | بیکاتب | 1304ق | شکسته نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
2243-ف و 2030/1-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
964/22 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
387/17-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
3939/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 33 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
24654 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |