فتحیه

● فتحیه = جنگنامه امیر خان / داستان / فارسی fathīye = jang-nāme-ye amīr xān سیفی فراهانی، محمد اسماعیل، ق 14 قمری seyfī farāhānī, mohammad esmā‘īl (- 20c) در توصیف نبرد شاهزاده امیر خان سپهسالار اعظم و وزیر جنگ با ترکمانان است در زمانی که او ایالت استرآباد و سردار کل قشون بوده است. کلاً حاوی 1224 بیت است و از رهگذر تاریخ و حوادث آن دوره خاص خالی از لطف نیست. عناوین موجود پس از مقدمه بدین شرح است: داستان سرقت طایفه تراکمه یموت، اغنام اهالی شاهرود و بسطام را و مأمور شدن امیر خان سردار به استرآباد و جنگ او با ترکامه یموت، داستان رفتن امیر خان سردار (و مفتخر شدن به لقب سیف الملک) به فوجرد و قشون طلب کردن و تفصیل جنگ ایل داز، رسیدن خلعت با لقب امیر خان سرداری بجهت سیف الملک و از طرف ناصرالدین شاه، رفتن اردو به یکه ماز و جنگ قزاق، با تراکمه آتابائی و به توپ بستن امانلق نابکار را، رفتن امیر خان با جمعی از سواران قشون به عزم خراب کردن مدرسه اتابایان و غارت کردن او بهای ایشان، داستان رفتن جنرال قونسول دولت بهیه روسیه به صحرای گرگان بعزم تفرج و کشته شدن یک نفر از غلامان او به دست تراکمه آتابائی و گرفتار شدن منشی او و خلاص نمودن او، شبیخون زدن تراکمه آتابائی در صحرای نارتپه به اردوی امیر خان و تعاقب نمودن ایشان را، کشته شدن حاجی نظر نابکار در آق قلعه مبارکه به دست سربازهای فوج هزار جریب مازندران.