فتح العزيز

● فتح العزيز = العزيز فی شرح الوجيز / فقه / عربی fatḥ-ul ‘azīz = al-‘azīz fī š.-il wajīz رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد، 557 - 623 قمری rāfe‘ī qazvīnī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mohammad (1163 - 1227) وابسته به: الوجيزة فی فقه الشافعی؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) شرح مفصلی است با عنوان «قال، قال» بر کتاب «الوجیز» حجة الاسلام غزالی که در فقه شافعی نوشته و اهمیت بسزایی در این مذهب دارد. غزالی سه کتاب در فروع به نام کبیر و وسیط و وجیز دارد و چنان که در کشف الظنون مسطور است بیش از هفتاد شرح بر این کتاب نوشته‌اند و نام بسیاری از آنها را برده است. یکی از آنها همین شرح است که مؤلف آن را «العزیز فی شرح الوجیز» نام نهاده و چهار مجلد می‌باشد و عناوینش «قال الامام حجة الاسلام، قال الشارح» می‌باشد و در نزد عامه مشهور به «شرح کبیر» است. بنا به گفته کشف الظنون در فقه مذاهب اهل سنت مانند این کتاب نوشته نشده است و چون بسیار اهمیت دارد گروهی از بزرگان دانشمندان اهل سنت این کتاب را تلخیص نموده‌اند و از جمله تلخیص‌ها تلخیص خود رافعی است. آغاز: جلد اول: احمدالله الحق ذا الجلال والاکرام واصلی علی رسوله محمد خیر الانام واسلم علیه و علی آله و اصحابه افضل الصلوة و السلام الخ. چاپ: قاهره، ادارة الطباعة المنيرية، 1344و1352ق. [دنا 863/7-864 (22 نسخه)؛ ريحانة الأدب 295/2؛ كشف الظنون 2002/2؛ بروکلمان 4(393)/1 و 493؛ الاوقاف العامة بغداد 617/1 و 618/1؛ الفهرس الشامل للتراث العربی الاسلامی المخطوط، الفقه و اصوله 268/7-277] شرح و حواشی: 1- روضة الطالبين و عمدة المفتين = الروضة فی الفروع؛ نووی، یحیی بن شرف (631-676) 2- المصباح المنير في غريب الشرح الكبير = مصباح المنیر؛ فیومی، احمد بن محمد (-770) 3- المهمات على الروضة؛ اسنوی، عبدالرحیم بن حسن (704-772) 4- المبهمات على روضة الطالبين؛ اسنوی، عبدالرحیم بن حسن (704-772) 5- الروض = مختصر الروضة؛ للنووى ابن مقری، اسماعیل بن ابی بکر (837-755) 6- اللآلى الصحاح الجامعة لما فی المصباح؛ غزی، بشیر بن هلال (-1339) 7- شرح روض الطالب 8- شرح روضة الطالبين