غیاثیه

● غیاثیه = طب غیاثی / طب / فارسی qīyāsīye = ṭebb-e qīyāsī نجم الدین شیرازی، محمود بن الیاس، - 730 قمری najm-od-dīn-e šīrāzī, maḥmūd ebn-e elyās (- 1330) اهدا به: غیاث الدین یستدر بن جرغوتای در دستورات پزشکی بسیار مختصر، در چهار «مقاله» و هر یک دارای چند «باب» و مجموعاً یک صد و بیست و شش باب: مقالت 1. علم نظری طب، دارای هفده باب؛ 2. علم عملی طب، دارای پنجاه و نه باب؛ 3. علاج سموم ولدغ گزنده، دارای بیست و هشت باب؛ 4. ذکر ادویه مرکبه، دارای بیست و دو باب. آغاز: بسمله سپاس بی قیاس و ستایش خداوندی را که ذات او به هیچ ذات نماند و صفات او به هیچ صفات تشبیه نتوان کرد خیال در عالم جلال او نگنجد و وهم در احاطت به علم او هیچ نسنجد و در صدف مکان نیاید و در قالب زمان نشاید ... اما بعد در این مدت که دعاگوی مخلص محمود بن الیاس از واردان مشرب مری و زایران سده منیع امیر کبیر مفخر بی نظیر ملک الامرا ... جرغوطای ... اشارت فرمود ... تا کتابی مختصر در طب به زبان فارسی ترکیب و تألیف کند تا گاه فراغت و انتهاز فرصت به شرف مطالعه مشرف و منور می گرداند ... انجام: نطولی دیگر: بابونه، اکلیل الملک، تخم کرفس، تخم بابونه، آویشن، زیره کرمانی، مرزنگوش، شبث، برگ سداب، با یکدیگر بجوشانند و سر را بدان بخار فرود آرند نافع بود چاپ: گنجینه بهارستان، بخش علوم و فنون-1، قسمت پزشکی-1، به کوشش مرکز پژوهش‌های کتابخانه مجلس شورای اسلامی، تهران، تابستان 1386ش، با تصحیح آرش ابوترابی و فاطمه مهری، صص 69- 298 [نسخه‌های منزوی 558؛ الذریعه 73/16-74؛ فهرستواره منزوی 3597/5؛ مشترک پاکستان 656/1؛ دنا 816/7-817 (19 نسخه)]