غالب و مغلوب

● غالب و مغلوب / علوم غریبه / فارسی qāleb va maqlūb ارسطو، 384 - 322؟ قبل میلاد arastū (-384 - -322) وابسته به: غالب و مغلوب ارسطو (384-322ق) ترجمه‌ای است از رساله غالب و مغلوب منسوب به ارسطو که گویند برای اسکندر مقدونی نوشته است، شامل هشت باب، در این رساله کیفیت استخراج غالب و مغلوب از دو لشکر و سپاه متخاصم، از طریق قواعد علم جفر و اعداد توضیح داده شده است. سرآغاز و نسخه‌ها یکسان نیست. آغاز: 1: بسمله، بدان نصرك الله تعالی این کتابیست در نهایت حکمت که حکیم ارس طاطالیس (کذا) که در انواع نجوم و حکمت مستثنی بود و در زمان خود بر جمله اهل علوم و نجوم و حکمت تقدم داشت بتجربه بسیار این کلمات جمع نموده 2: بدانکه این رساله غالب و مغلوب است که حکیم جهان و فیلسوف عالم ارسطاطالیس ساخته است از برای اسکندر و نامه نوشته که ایها الملک خواستم که عذر بعضی از انعام تو ... ادا نمایم بعد از تأمل بسیار قرار به آن افتاده که بیرون آوردن غالب و مغلوب ... 3: بسمله. قاعده غالب نزد حکمای روم و بابل بغایت معتبر است، و از تصانیف ارسطاطالیس که از جهت اسکندر روم وضع نموده است، در حروب و منازعات شروع نکرده تا ندانسته که غالب کدام است، بدین طریق عمل می‌کرده اند اگر اسم ... 4: حساب غالب و مغلوب در زوج فرد نصر اعداد کمتر است گر مختلف شوند ظفر زان اکثر است ... باب به جهت اسکندر ذوالقرنین انشاء کرده اند ... [دنا 744/7 (24 نسخه)؛ الذریعة 2/16؛ مشترک پاکستان، 360/1؛ نسخه‌های منزوی 303/1؛ فهرستواره منزوی 2999/4]