شناسنامه کتابشناختی اثر
عیون اخبار الرضا
‘uyūn-u axbār-ir riḍā
306
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/47265
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47265
پدیدآور / مؤلف:
شیخ صدوق، محمد بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 211
تا 231
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
اهدا / به درخواست:
صاحب عباد طالقانی سپاهانی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف چنانکه در مقدمه نوشته، دو قصیده در مدح حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام از انشاآت صاحب بن عباد به ایشان رسید، چون مراتب خلوص عقیدت و پاکی طینت آن وزیر عالی مقام را از معانی مندرجه در آن ابیات مشاهده فرموده این کتاب را برای کتابخانه آن جناب از احادیث و اخبار و کلیه امور راجعه به آن حضرت تألیف (به همین مناسبت این کتاب را «عیون اخبار الرضا» نامند) و پس از خطبه کتاب آن دو قصیده را نقل نموده و مطالب کتاب را در هفتاد و سه «باب» ذکر نموده و شروع به نقل احادیث و اخبار راجعه به هر یک از ابواب با ذکر تمام اسناد آنها کرده و باب اول کتاب در علت تسمیه آن حضرت به «رضا» و باب آخر در نقل برکات و آثاری است که از مشهد مقدس و قبر مطهر در زمان حیات مؤلف ظاهر گردیده است و از باب اول تا آخر باب بیست و هشتم در یک جلد و از بیست و نهم تا آخر کتاب در جلد دیگر مرتب گردیده است.
آغاز اثر
« بسمله؛ الحمد لله الواحد العزيز الجبار الرحيم الغفار فاطر الارض و السماء ... قال الشيخ العبد ابوجعفر محمد ... بن بابويه القمى الفقيه مصنف هذا الكتاب »
انجام اثر
« فقال ذلك التركى قد ظهر لى من امر هذا المشهد ما بقيت. و قد آليت على نفسى ان لا فارق هذا المشهد ما بقيت. و الحمدلله اولاً و آخراً. »
سوابق و چاپهای اثر
مشارعربی، ص642؛ ایران، سنگی، 1275ق، وزیری؛ 1317ق، 387ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
برکات مشهد مقدس = ترجمه عیون اخبار الرضا؛ روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (-1075)
جنة السلام = شرح عیون اخبار الرضا (ع)؛ حسینی عریضی، علی بن محمد (-11)
تحفه ملکی = ترجمه عیون اخبار الرضا (ع)؛ بسطامی، علی بن طیفور (-11)
مأموریت رجاء = حدیث رجاء ابن ابی الضحاک (ترجمه) = ترجمه اعمال رضا در راه خراسان؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1110-1037)
لوامع الانوار فی شرح عیون الاخبار؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1112-1050)
زلال العیون = ترجمه عیون اخبار الرضا؛ حسینی عاملی، محمد شفیع بن محمد (-12)
عیون اخبار الرضا (ترجمه)؛ حسینی خراسانی، ذبیح الله بن هدایت الله (-13)
مجمع الانوار فی ترجمة عیون الاخبار الرضا علیه السلام؛ اصفهانی، احمد بن ابی تراب (-14)
عیون اخبار الرضا (ترجمه)؛ آقا نجفی، محمد باقر بن محمد تقی (-14)
عیون اخبار الرضا (ترجمه) (3 عنوان)
عیون اخبار الرضا (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 717/7- 726 (293 نسخه)
الذریعة 375/15-376 و 120/4 و 375/13
ایضاح المکنون 133/2
ریحانة الأدب 493/3
فهرستگان حدیث 84/5-103
کتابشناسی شیخ صدوق ص155-194
متن فنخا
● عیون اخبار الرضا / حدیث / عربی
‘uyūn-u axbār-ir riḍā
شیخ صدوق، محمد بن علی، 311؟ - 381 قمری
šeyx-e sadūq, mohammad ebn-e ‘alī (924 - 992)
اهدا به: صاحب عباد طالقانی سپاهانی
مؤلف چنانکه در مقدمه نوشته، دو قصیده در مدح حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام از انشاآت صاحب بن عباد به ایشان رسید، چون مراتب خلوص عقیدت و پاکی طینت آن وزیر عالی مقام را از معانی مندرجه در آن ابیات مشاهده فرموده این کتاب را برای کتابخانه آن جناب از احادیث و اخبار و کلیه امور راجعه به آن حضرت تألیف (به همین مناسبت این کتاب را «عیون اخبار الرضا» نامند) و پس از خطبه کتاب آن دو قصیده را نقل نموده و مطالب کتاب را در هفتاد و سه «باب» ذکر نموده و شروع به نقل احادیث و اخبار راجعه به هر یک از ابواب با ذکر تمام اسناد آنها کرده و باب اول کتاب در علت تسمیه آن حضرت به «رضا» و باب آخر در نقل برکات و آثاری است که از مشهد مقدس و قبر مطهر در زمان حیات مؤلف ظاهر گردیده است و از باب اول تا آخر باب بیست و هشتم در یک جلد و از بیست و نهم تا آخر کتاب در جلد دیگر مرتب گردیده است.
آغاز: بسمله؛ الحمد لله الواحد العزيز الجبار الرحيم الغفار فاطر الارض و السماء ... قال الشيخ العبد ابوجعفر محمد ... بن بابويه القمى الفقيه مصنف هذا الكتاب
انجام: فقال ذلك التركى قد ظهر لى من امر هذا المشهد ما بقيت. و قد آليت على نفسى ان لا فارق هذا المشهد ما بقيت. و الحمدلله اولاً و آخراً.
چاپ: مشارعربی، ص642؛ ایران، سنگی، 1275ق، وزیری؛ 1317ق، 387ص
[دنا 717/7- 726 (293 نسخه)؛ الذریعة 375/15-376 و 120/4 و 375/13؛ ایضاح المکنون 133/2؛ ریحانة الأدب 493/3؛ فهرستگان حدیث 84/5-103؛ کتابشناسی شیخ صدوق ص155-194]
شرح و حواشی:
1- برکات مشهد مقدس = ترجمه عیون اخبار الرضا؛ روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (-1075)
2- جنة السلام = شرح عیون اخبار الرضا (ع)؛ حسینی عریضی، علی بن محمد (-11)
3- تحفه ملکی = ترجمه عیون اخبار الرضا (ع)؛ بسطامی، علی بن طیفور (-11)
4- مأموریت رجاء = حدیث رجاء ابن ابی الضحاک (ترجمه) = ترجمه اعمال رضا در راه خراسان؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1110-1037)
5- لوامع الانوار فی شرح عیون الاخبار؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1112-1050)
6- زلال العیون = ترجمه عیون اخبار الرضا؛ حسینی عاملی، محمد شفیع بن محمد (-12)
7- عیون اخبار الرضا (ترجمه)؛ حسینی خراسانی، ذبیح الله بن هدایت الله (-13)
8- مجمع الانوار فی ترجمة عیون الاخبار الرضا علیه السلام؛ اصفهانی، احمد بن ابی تراب (-14)
9- عیون اخبار الرضا (ترجمه)؛ آقا نجفی، محمد باقر بن محمد تقی (-14)
10- عیون اخبار الرضا (ترجمه) (3 عنوان)
11- عیون اخبار الرضا (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
306 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
1742 | محمد تقی بن عبدالرحیم | قرن 14 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
9555 | یحیی بن حسنویه بن الحسین | جمعه 14 شعبان 576ق | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
218/6ط | بیکاتب | 508 یا 580ق | نسخ | 91 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
8932/69 | محمد بن علی بن حسن جباعی | 12 رمضان 852ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 5 |
سپهسالار
تهران
|
1918 | بیکاتب | 875ق | نستعلیق | 93 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
1085-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
11743 | لطف الله بن تونی | سهشنبه 20 محرم 881ق | نسخ | 220 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
197 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
1412 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 314 | شناسنامه ← |
| 10 |
دهگان
اراک
|
196 | بیکاتب | گویا قرن 10 | نسخ | 328 | شناسنامه ← |
| 11 |
الهیات
تهران
|
283 | محمد حسین بن سیف الله اصفهانی | قرن 10 | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
2032-عکسی | بیکاتب | گویا از قرن 10 | ثلث، نسخ | 709 | شناسنامه ← |
| 13 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
905 | ولی بن علی بن حسام | محرم 939ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
1744 | محمد بن حسین غفاری | 957ق | نسخ | 200 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
607 | بیکاتب | شنبه 3 ربیع الاول 962ق | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
1060-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
3780 | نصرالله بن عطاءالله کازرونی | محرم 962ق | نسخ | 172 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
785 | حیدر بن علاء الدین علی بن حسن حسنی بیزئی | پنجشنبه 6 ذیحجه 980ق | نسخ | 200 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
14040 | حسین بن عیسی بحرانی | شنبه 15 ذیقعده 990ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
10114 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
17334 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
16021 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
11136 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرکز احیاء
قم
|
3839 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 25 |
امام صادق
قزوین
|
140 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 172 | شناسنامه ← |
| 26 |
سپهسالار
تهران
|
5443 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 27 |
سپهسالار
تهران
|
5444 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 28 |
سپهسالار
تهران
|
1917 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 142 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
15641 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 318 | شناسنامه ← |
| 30 |
اعظم قم
قم
|
3208 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 173 | شناسنامه ← |