عينية الوجود

● عينية الوجود = شرح حديث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» = دائرة الوجود / عرفان و تصوف، شرح حدیث/عربی ‘aynīyat-ul wujūd = š.-u ḥadīṯ-i «man ‘arafa nafs-a-h faqad ‘arafa rabb-a-h» = dā’irat-ul wujūd ؟ بلیانی، عبدالله بن مسعود، - 683 ؟ قمری balīyānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mas‘ūd (- 1285) مؤلف رساله که گویا اوحد الدین عبدالله بلیانی است با اصطلاح عرفان به شرح حدیث «من عرف نفسه عرف ربه» می‌پردازد و بر وحدت حقیقت وجود و نفی وجود از کل اشیاء تأکید می‌کند و در پایان درباره حقیقت عشق و اختلاف آن با شوق سخن می‌گوید و رساله را با رسم دائره طریق السیر فی الوجود پایان می‌دهد. این رساله با اسامی مختلف معرفی شده است. آغاز: الحمد لله الذی لم یکن قبل وحدانیته قبل، الا و القبل هو و لم یکن بعد فردانیته بعد، الا و البعد هو كان و لا بعد معه و لا قبل و لا فوق و لا تحت و لا قرب و لا بعد و لا كيف و لا این و لا آن و لا وقت و لا زمان و لا كون و لا مکان و هو الآن كما كان فهو الواحد بلا وحدانية ... انجام: هذه المقالات مع من لایری سوی الله شیئا و من یری شیئا سوی الله فلیس لنا معه جواب و سوال فانه لا یری غیر ما یری و من عرف نفسه لایری غیرالله و من لم يعرف نفسه لا يرى الله ... و قد شرحنا كثيرا من قبل و ان اشرح اكثر من ذلك فمن لا يرى لایری و لایفهم و لایدرك و من یری یری و یدرک و يفهم ... و غير الواصل لايصل بالتعليم ... الا بخدمة شیخ واصل و استاد کامل ... وفقنا الله لما يحب و یرضی ... انه علی کل شیء قدیر و بالاجابة جدير ... و سلم تسليما كثيرا. چاپ: گنجینه بهارستان، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، زیر نظر فدائی عراقی، تهیه و تنظیم میر هاشم محدث، جلد اول، تهران، 1377ش، به کوشش محمد جواد شمس. [کشف الظنون 843/1؛ دنا 715/7 (16 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تعلیقات بر شرح حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه»؛ کربلائی، علی بن حسین (-1135)