عين الرمل (ترجمه)

● عين الرمل (ترجمه) / رمل / فارسی 'ayn-or raml (t.) در مقدمه این رساله آمده که «اصل عربی این رساله عین الرمل نام دارد و از کتب مغربی است که حکماء مغرب وضع کرده‌اند» و مترجم برای سهولت مبتدی و منتهی آن را به فارسی شرح کرده است. مترجم در آغاز کتاب را در چهار «باب» ترتیب داده و پس از پایان چهار باب عنوان‌های دیگری چون فصل و شرح و باب آغاز می‌کند: پس از چهار باب اول و چند فصل دوازده خانه رمل را شرح کرده و هر یک را با عنوان «شرح خانه ...» آغاز می‌کند و پس از آن شانزده باب دیگر در بین مسائل مختلفه رمل عنوان دارد. چهار باب اصلی کتاب: 1. وضع ابدح و شرح آن؛ 2. شرح نقطه و کیفیت آن؛ 3. عوارض و کیفیت آن؛ 4. حکم کردن بر احوال طالع و توابع آن. شیوه فارسی این کتاب کهنه است و چنین پیداست که در حدود قرن 8 نوشته شده است. اینک نمونه‌ای نقل می‌شود: «فصل بدان ارشدک الله که احکام خانهای طالع بعضی مفرد است و بعضی مرتب و اگر رمال این نداند بعد از گشودن ضمیر از سؤال سائل عاجز باشد و هر چه گوید عقل آن را قبول نکند بدان سبب که نه از علم باشد و ما این را به سبیل کلیات بیان کنیم تا مبتدی و منتهی هر دو را فایده باشد و شرح هر یک را باز نماییم». آغاز: بسمله. و به نستعین، شکر و سپاس موجودی را که سپهر ماه چهره گشاده قلم قدرت است مشتمل بر چهار باب مسمی به عین الرمل از کتب مغربی که حکماء مغرب در این فن وضع کرده اند و حقایق و دقایق به طریق علم و حساب و نقطه و بلاغتی که عقل آن را قبول کند و انموده اند و چون این کتاب عربی بود این فقیر آن را به فارسی شرح کرد