نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
رضوی
مشهد
2077 محمد بن محمد حسین دماوندی 16 ذیحجه 1123ق نستعلیق 278 شناسنامه ←
152
اردستانی– آیة الله سید علیرضا
اردستان
بدون شماره محمد علی 1122ق - - شناسنامه ←
153
مکتبة الزهراء
اصفهان
238 مرحوم حسین علی بن محمد قمی 1120ق نستعلیق 284 شناسنامه ←
154
ملی
تهران
1654 امیر علی بیک علینقی ذیقعده 1120ق نسخ 331 شناسنامه ←
155
کاظمینی
یزد
354 حسن بن محمد ... کرمانی 29 ذیحجه 1116ق نستعلیق 370 شناسنامه ←
156
کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم
اراک
13 محمد صادق بن علی سعید دینارانی دوشنبه 26 شعبان 1114ق، حسب فرموده حاج الحرمین الشریفین حاج علی ابن کربلایی سلیمان اوراک؟ نستعلیق 287 شناسنامه ←
157
فیضیه
قم
803 محمد علی بن محمد رضا 1113ق نسخ 352 شناسنامه ←
158
گوهرشاد
مشهد
398 محمد مؤمن ابن ابدالخان توکلی جمعه 18 شوال 1111ق نسخ 134 شناسنامه ←
159
وزیری
یزد
1544 بی‌کاتب 10 صفر 1111ق نستعلیق 345 شناسنامه ←
160
حجتیه
قم
351 محمد قاسم بن نریمان ساکن نور مازندران 1108ق نستعلیق - شناسنامه ←
161
گلپایگانی
قم
5602-28/22 بی‌کاتب پنج‌شنبه 28 صفر 1108ق نسخ 240 شناسنامه ←
162
اعظم قم
قم
3672 پهلوان محمد هادی شهمرزادی 1107ق نسخ 296 شناسنامه ←
163
مولوی
مشهد
245 نامشخص - - - شناسنامه ←
164
الهیات
مشهد
345 محمدعلی بن محمد چهارشنبه 13 رجب 1106ق نستعلیق، نسخ 432 شناسنامه ←
165
الهیات
مشهد
22602 خواجه محمد حیات اواخر جمادی الثانی 1104ق نستعلیق 470 شناسنامه ←
166
علامه طباطبائی
شیراز
1203 بی‌کاتب رجب 1103ق نستعلیق - شناسنامه ←
167
سپهسالار
تهران
5437 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 258 شناسنامه ←
168
دانشگاه
تهران
8698 ملا علی محمد خوانساری قرن 12 نستعلیق 137 شناسنامه ←
169
دانشگاه
اصفهان
555 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
170
معصومیه
قم
68/3-6038 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 206 شناسنامه ←
171
گوهرشاد
مشهد
281 محمد قاسم بن محمد اسمعیل 9 شعبان 1100ق نستعلیق 332 شناسنامه ←
172
گوهرشاد
مشهد
1225 محمد وحید بن محمد صبور دوشنبه 18 ذیحجه 1100ق نستعلیق - شناسنامه ←
173
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3251 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 578 شناسنامه ←
174
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3250 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 394 شناسنامه ←
175
حججی
نجف آباد
121 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 357 شناسنامه ←
176
مخطوطات و اسناد میبد
میبد
6 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 225 شناسنامه ←
177
مجلس
تهران
11334 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 285 شناسنامه ←
178
ادبیات
تهران
97 - ب بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 316 شناسنامه ←
179
رضوی
مشهد
25204 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 333 شناسنامه ←
180
رضوی
مشهد
25258 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 253 شناسنامه ←