نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
کاظمینی
یزد
50 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 255 شناسنامه ←
122
وزیری
یزد
228 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 222 شناسنامه ←
123
وزیری
یزد
1563 بی‌کاتب قرن 13، ناقص نستعلیق، نسخ 213 شناسنامه ←
124
امام هادی
مشهد
43 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 240 شناسنامه ←
125
الهیات
تهران
168 سلطان خانم قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
126
قمر بنی هاشم
دامغان
97 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 439 شناسنامه ←
127
گلپایگانی
قم
3258-17/38 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 300 شناسنامه ←
128
رضوی
مشهد
12875 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 230 شناسنامه ←
129
رضوی
مشهد
16621 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 55 شناسنامه ←
130
رضوی
مشهد
24268 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 420 شناسنامه ←
131
رضوی
مشهد
27612 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 298 شناسنامه ←
132
مروی
تهران
495/3 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
133
مدرسه صدر خواجو
اصفهان
104 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 330 شناسنامه ←
134
دانشگاه
اصفهان
332 بی‌کاتب اوایل قرن 13 نسخ 195 شناسنامه ←
135
دانشگاه
اصفهان
396 بی‌کاتب قرن 12 یا 13 نستعلیق 264 شناسنامه ←
136
دانشگاه
تهران
7609 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 191 شناسنامه ←
137
مكتبة الزهراء
اصفهان
150 بی‌کاتب 1198ق نستعلیق 146 شناسنامه ←
138
امام صادق
چالوس
135 محمد مقیم قزوینی 1187ق نسخ 235 شناسنامه ←
139
ملی
تهران
19620 بی‌کاتب 1181ق، خریداری از محمد حسین علوی - - شناسنامه ←
140
رضوی
مشهد
19445 بهاء الدین محمد بن محمد هاشم حسن حسنی 1177ق نستعلیق، نسخ 254 شناسنامه ←
141
رضوی
مشهد
17332 صادق بن محمد تقی 1169ق نسخ 276 شناسنامه ←
142
وزیری
یزد
1513 محسن بن محمد علی 1148ق نسخ 207 شناسنامه ←
143
میبدی
مشهد
499 محمد صالح بن میرزا خان منجیلی 23 شوال 1141ق نستعلیق 387 شناسنامه ←
144
ملی
تهران
6920 محمد امین بن عبدالعظیم حسنی حسینی 1134ق نستعلیق 408 شناسنامه ←
145
رضوی
مشهد
24308 رمضان بن محمد قاسم چورپاسکیه 19 محرم 1132ق نستعلیق، نسخ 339 شناسنامه ←
146
دیانی
بیرجند
44 عبدالله کاخکی دهه دوم صفر 1132ق نسخ 327 شناسنامه ←
147
رضوی
مشهد
2076 محمد هاشم کازرونی جمادی الثانی 1130ق، برای امیر سیف الدین علی نسخ 359 شناسنامه ←
148
مرعشی
قم
10507 محمد نظام بن محب الله پنج‌شنبه 6 ربیع الاول 1129ق، به درخواست حاج حسن نسخ 308 شناسنامه ←
149
گلپایگانی
قم
7671-52/11 محمد سعید بن علی نقی 26 شوال 1127ق نستعلیق 172 شناسنامه ←
150
مفتاح
تهران
174 محمد تقی پسر عبدالحسین مازندرانی دوشنبه 25 جمادی 1125ق نستعلیق - شناسنامه ←