نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
211
ملی
تهران
6760 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 27 شناسنامه ←
212
ملی
تهران
18555 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 670 شناسنامه ←
213
مجلس
تهران
291/6-فیروز بی‌کاتب بی‌تاریخ - 31 شناسنامه ←
214
امام، سید حسن
قائن
3 بی‌کاتب قرن 13 یا 14 نستعلیق 219 شناسنامه ←
215
مدرسه جعفریه زهان
زهان
17 بی‌کاتب 12 یا 13 نستعلیق 405 شناسنامه ←
216
مجلس
تهران
14348 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 166 شناسنامه ←
217
رضوی
مشهد
28907 قزوینی، آقا محمد بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
218
وزیری
یزد
3854 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 142 شناسنامه ←
219
مرعشی
قم
1186/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
220
فیضیه
قم
95 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 204 شناسنامه ←
221
فیضیه
قم
155 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 270 شناسنامه ←
222
وزیری
یزد
3089 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 247 شناسنامه ←
223
وزیری
یزد
3043 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 247 شناسنامه ←
224
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
17ع بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 779 شناسنامه ←
225
معصومیه
قم
184 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 211 شناسنامه ←
226
مسجد اعظم شهمیرزاد
سمنان
8 محمد موسوی دوشنبه 25 رجب نسخ 456 شناسنامه ←
227
اعظم قم
قم
3775 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 152 شناسنامه ←
228
گلپایگانی
قم
8774/4-58/224 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 31 شناسنامه ←
229
طبسی
قم
195/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 93 شناسنامه ←
230
گلپایگانی
قم
6003-30/73 بی‌کاتب قرن 12 و 13 نسخ 100 شناسنامه ←
231
گلپایگانی
قم
6835-35/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 175 شناسنامه ←
232
گلپایگانی
قم
8040-55/10 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 260 شناسنامه ←
233
گلپایگانی
قم
8158-56/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 100 شناسنامه ←
234
گلپایگانی
قم
7729-52/69 محمد محسن خاتون آبادی (کاتب برگ آخر) رمضان نستعلیق 352 شناسنامه ←
235
گلپایگانی
قم
8062-55/32 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 234 شناسنامه ←
236
گلپایگانی
قم
8077-55/47 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 362 شناسنامه ←
237
گلپایگانی
قم
8084-55/54 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 441 شناسنامه ←
238
وزیری
یزد
2770 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 373 شناسنامه ←
239
وزیری
یزد
3400 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 287 شناسنامه ←
240
وزیری
یزد
2888 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 297 شناسنامه ←