نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
رضوی
مشهد
12374 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 276 شناسنامه ←
62
رضوی
مشهد
25258 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 253 شناسنامه ←
63
رضوی
مشهد
25204 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 333 شناسنامه ←
64
ادبیات
تهران
97 - ب بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 316 شناسنامه ←
65
مجلس
تهران
11334 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 285 شناسنامه ←
66
مخطوطات و اسناد میبد
میبد
6 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 225 شناسنامه ←
67
حججی
نجف آباد
121 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 357 شناسنامه ←
68
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3250 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 394 شناسنامه ←
69
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3251 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 578 شناسنامه ←
70
گوهرشاد
مشهد
1225 محمد وحید بن محمد صبور دوشنبه 18 ذیحجه 1100ق نستعلیق - شناسنامه ←
71
گوهرشاد
مشهد
281 محمد قاسم بن محمد اسمعیل 9 شعبان 1100ق نستعلیق 332 شناسنامه ←
72
معصومیه
قم
68/3-6038 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 206 شناسنامه ←
73
دانشگاه
اصفهان
555 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
74
دانشگاه
تهران
8698 ملا علی محمد خوانساری قرن 12 نستعلیق 137 شناسنامه ←
75
سپهسالار
تهران
5437 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 258 شناسنامه ←
76
علامه طباطبائی
شیراز
1203 بی‌کاتب رجب 1103ق نستعلیق - شناسنامه ←
77
الهیات
مشهد
22602 خواجه محمد حیات اواخر جمادی الثانی 1104ق نستعلیق 470 شناسنامه ←
78
الهیات
مشهد
345 محمدعلی بن محمد چهارشنبه 13 رجب 1106ق نستعلیق، نسخ 432 شناسنامه ←
79
مولوی
مشهد
245 نامشخص - - - شناسنامه ←
80
اعظم قم
قم
3672 پهلوان محمد هادی شهمرزادی 1107ق نسخ 296 شناسنامه ←
81
گلپایگانی
قم
5602-28/22 بی‌کاتب پنج‌شنبه 28 صفر 1108ق نسخ 240 شناسنامه ←
82
حجتیه
قم
351 محمد قاسم بن نریمان ساکن نور مازندران 1108ق نستعلیق - شناسنامه ←
83
وزیری
یزد
1544 بی‌کاتب 10 صفر 1111ق نستعلیق 345 شناسنامه ←
84
گوهرشاد
مشهد
398 محمد مؤمن ابن ابدالخان توکلی جمعه 18 شوال 1111ق نسخ 134 شناسنامه ←
85
فیضیه
قم
803 محمد علی بن محمد رضا 1113ق نسخ 352 شناسنامه ←
86
کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم
اراک
13 محمد صادق بن علی سعید دینارانی دوشنبه 26 شعبان 1114ق، حسب فرموده حاج الحرمین الشریفین حاج علی ابن کربلایی سلیمان اوراک؟ نستعلیق 287 شناسنامه ←
87
کاظمینی
یزد
354 حسن بن محمد ... کرمانی 29 ذیحجه 1116ق نستعلیق 370 شناسنامه ←
88
ملی
تهران
1654 امیر علی بیک علینقی ذیقعده 1120ق نسخ 331 شناسنامه ←
89
مکتبة الزهراء
اصفهان
238 مرحوم حسین علی بن محمد قمی 1120ق نستعلیق 284 شناسنامه ←
90
اردستانی– آیة الله سید علیرضا
اردستان
بدون شماره محمد علی 1122ق - - شناسنامه ←