العيلم الزاخر فی احوال الاوائل و الاواخر

● العيلم الزاخر فی احوال الاوائل و الاواخر = الحافل الوسيط و العيلم الزاخر المحيط فی احوال الاوائل و الاواخر / تاریخ / عربی al-‘aylam-uz zāxir fī aḥwāl-il awā’il wa-l awāxir = al-ḥāfil-ul wasīṭ wa-l ‘aylam-uz zāxir-ul muḥīṭ fī aḥwāl-il awā’il wa-l awāxir جنابی، مصطفی بن حسن، - 999 قمری Jenābī, mostafā ebn-e ḥasan (- 1591) اهداء به: سلطان مراد خان در تاریخ عمومی اسلام است در یک «مقدمه» و هفتاد و شش «باب» که آن را تاریخ جنابی هم می‌گویند (چلبی، معجم المؤلفین 246/12). در فهرست المخطوطات المصورة (التاریخ جزو 2 ص 113 ش 210) نام آن «الحافل الوسیط و العيلم الزاخر المحیط فی احوال الاوائل و الاواخر» آمده و گفته شده که در یک مقدمه و هشتاد و دو باب است و هر بابی درباره دولتی است و آخرین آن درباره «اسماعلیه آل شیخ حیدر اسماعیلی» است. مقدمه در بیان نبوت و رسالت و ذکر اول ما خلق الله می‌باشد و ابواب آن از ذکر انبیاء شروع می‌شود و به ذکر پادشاهان عالم از قیاصره و اکاسره و غساسنه و ملوک بنی حمیر و سلاطین یمن (شاهان قبل از اسلام و بعداز اسلام) می‌پردازد تا به دوره سلاطین عثمانی می‌رسد و با یاد یکایک سلطان‌های قبل از سلطان مراد خان تاریخ با شرح حال او خاتمه می‌پذیرد. شرح و حواشی: 1- اخبار الدول و آثار الاول؛ قرمانی، احمد بن یوسف (939-1019)