العوامل المأة

● العوامل المأة = عوامل جرجانی = العوامل فی النحو / نحو / عربی al-‘awāmil-ul mi’a = ‘awāmil-u jurjānī = al-‘awāmil fi-n naḥw جرجانی، عبدالقاهر بن عبدالرحمن، - 471 ؟ قمری jorjānī, ‘abd-ol-qāher ebn-e ‘abd-or-raḥmān (- 1079) «عامل» در اصطلاح دستور زبان عرب واژه‌هایی را می‌گویند که مانند پیشوند بر سر واژه دیگر درآید و در آهنگ آن اثری گذارد و چون پایه دستورهای نحو زبان عرب بر شناسایی این عامل‌ها استوار است، کسانی اینها را گرد آورده‌اند و این‌گونه کتاب‌ها را «عوامل» خوانده‌اند. یکی از کسانی که عوامل را گرد آورده عبدالقاهر جرجانی است. عوامل صدگانه لفظی و معنوی که آخر الفاظ عربی را از جهت اعراب تغییر می‌دهند به طور ساده و مختصر در دو قسم عوامل لفظی و معنوی آمده است. این تألیف با کمال اختصاری که دارد دارای فوائدی است که در کتاب‌های بزرگ یافت نمی‌شود و در حدود 400 بیت کتابت دارد و جزو کتب درسی جامع المقدمات است. بر آن شروحی بسیار به فارسی و عربی و ترکی به نظم و نثر نگاشته شده است. آغاز: بسمله. الحمد ... اما بعد فان العوامل في النحو مأة عامل و هى لفظية و معنوية فاللفظية سماعية و قياسية فالسماعية احد و تسعون عاملا و القياسية سبعة عوامل و المعنوية عددان و تتنوع السماعية على ثلثة عشر نوعا النوع الاول حروف تجر الاسم فقط و هی تسعة عشر حرفا الباء و من و الى و فی ... انجام: و العامل فى الفعل المضارع فهذه مأة عامل لا يستغنى الصغير و الكبير و الوضيع و الشريف من معرفتها و استعمالها على النحو المذكور و الحمد لله تمت. چاپ: مشار عربی، ص 246؛ جزو کتب درسی جامع المقدمات است؛ السعودية، دار المنهاج، تصحیح انور بن ابی بکر الشیخی الداغستانی، الطبعة الاولى؛ ایران، سنگی، 1312ق، وزیری، 2ص (جامع المقدمات: صص 48-49)؛ ایران، تبریز، دارالطباعه حاج احمد آقا تاجر کتابفروش تبریزی، 1329ق، سنگی، وزیری، 3ص، به اهتمام و درخواست عمدة التجار مشهدی محمود آقا بن احمد آقا کتابفروش، 1329-1330 (جامع المقدمات: 136-138ص)؛ ایران، تبریز، 1313ق، 3ص؛ دارالسلطنه تبریز، محرم الحرام 1313ق، 3ص (جامع المقدمات: صص 136-138) در هامش؛ ایران، 1264ق، سنگی، جیبی [کشف الظنون 1179/2 و 1180 و 1179 و 140/2 و (چاپ فلوگل) ج 278: 4؛ ریحانة الأدب 401/1؛ معجم المطبوعات 681/1؛ الذریعه 359/15؛ دنا 664/7-668 (167 نسخه)؛ بروکلمان 200/5-205] شرح و حواشی: 1- جواهر النحو فی علم الاعراب؛ طبرسی، فضل بن حسن (468-548) 2- شرح العوامل المأة؛ طوسی، حاج بابا بن ابراهیم (-870) 3- المعامل فى شرح العوامل؛ قره سنان، یوسف بن عبدالملک (-885) 4- شرح دیباجة جواهر النحو؛ زواری، ابوسعید بن احمد (-9) 5- مأة كاملة في شرح مأة عاملة = شرح عوامل الجرجانی؛ طوسوی، ابراهیم بن عبدالکریم (-900) 6- اعراب العوامل المائة؛ ازنیقی، اشق قاسم (-945) 7- شرح العوامل المأة؛ بردعی، سعد الدین (-10) 8- شرح العوامل المأة؛ ابن اسرائیل، یحیی بن نصوح (-10) 9- مفتاح العوامل؛ عبداللطیف بن عثمان (-10) 10- شرح العوامل المائة؛ سیواسی، حسین بن محمد (976-1008) 11- ترکیب العوامل المائة؛ سیواسی، حسین بن محمد (976-1008) 12- شرح العوامل المائة؛ عبدالصمد بن کمال الدین (-11) 13- شرح اعراب العوامل المائة = اعراب عوامل المائة؛ حسینی استرآبادی، زین العابدین بن محمد هاشم (-11) 14- شرح العوامل المائة؛ کاشانی، سلطان محمد بن علی (-11) 15- شرح العوامل المائة؛ اردبیلی، غیاث الدین (-11) 16- جامع الفوائد = شرح العوامل المائة؛ محمد صادق بن درویش محمد (-11) 17- شرح العوامل المائة = شرح العوامل للجرجانی؛ کورانی، ابراهیم بن حسن (1025-1101) 18- شرح العوامل المائة = شرح العوامل للجرجانی؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137) 19- شرح العوامل؛ حسینی عسکری، علی بن ابوالقاسم (-12) 20- زهر الامانی = شرح العوامل المائة؛ عمر بن ایوب (-12) 21- النحو (ارجوزة) = الشامل للعوامل؛ نودهی، محمد معروف بن مصطفی (1166-1254) 22- ترکیب العوامل المائة؛ نسری، ابراهیم (-12) 23- شرح العوامل المائة؛ بیدگلی، محمد علی بن احمد (-13) 24- مصباح الطلاب فی معرفة علم الاعراب؛ اردکانی، محمد حسین بن محمد جعفر (-13) 25- شرح العوامل المائة = اعراب و ترکیب شرح عوامل؛ نوری، هادی (-13) 26- العوامل المائة (ترجمه و ترکیب)؛ ولی بن علی اصغر (-13) 27- شرح العوامل المائة؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302) 28- العوامل المائة (ترجمه)؛ نجفی، محمد تقی بن محمد علی (-14) 29- شرح العوامل المائة؛ تبریزی، محسن بن محمد (-14) 30- شرح العوامل المائة؛ کرمانشاهی، محمد کریم بن علی اکبر (-14) 31- ترکیب العوامل المائة = شرح العوامل المائة؛ حاجی میکائیل 32- تفصیل الجرجانی؛ شیخانی، علی بن حامد 33- حاشیة شرح البردعی للعوامل؛ المائة حامد بن عمر 34- شرح العوامل المائة = رساله در علم نحو؛ محمد بن ابی جعفر 35- غرائب؛ اردبیلی، علی بن مصطفی 36- کحل الافاضل فی شرح العوامل؛ فاضل، محمد بن محمد حسن 37- فوائد العتابية فی حل المأتية؛ عتابی، محمد بن ابوالقاسم 38- شرح العوامل الکبیر؛ ترکستانی، داود بن عبدالباقی 39- شرح العوامل المائة؛ افندی، ملامحمد بن عبدالله 40- التحفة الخانیة و الهدیة الخاقانیة؛ ابن ملا الله وردی 41- شرح العوامل المائة؛ یادگار شیرازی 42- شرح العوامل المائة؛ کلارستاقی، محمد بن عباسعلی 43- اعراب و ترکیب عوامل جرجانی 44- ترکیب العوامل = شرح العوامل 45- ترکیب العوامل المائة 46- شرح العوامل (2 عنوان) 47- شرح العوامل المائة (131 عنوان) 48- شرح العوامل المائة (الف) (2 عنوان) 49- شرح العوامل المائة (ب) (3 عنوان) 50- شرح العوامل المائة (د) (8 عنوان) 51- شرح العوامل المائة (ز) 52- شرح العوامل المائة (و) (5 عنوان) 53- شرح العوامل المائة (هـ) (6 عنوان) 54- شرح العوامل المائة = شرح العوامل للجرجانی 55- شرح عوامل المأة (7 عنوان) 56- شرح مختصر العوامل 57- الطورنوج = شرح العوامل المائة = اعراب العوامل المائة (5عنوان) 58- العوامل المائة (ترجمه منظوم) 59- العوامل المائة (ترجمه) (3 عنوان) 60- العوامل المأة (مختصر) (27 عنوان)