عمدة الكتاب و عدة ذوى الالباب

● عمدة الكتاب و عدة ذوى الالباب / خط / عربی ‘umdat-ul kuttāb wa ‘uddat-u ḏawi-l albāb زجاجی، یوسف بن عبدالله، - 415 قمری zojājī, yūsof ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1025) اهداء به: امیر المعز بن بادیس صنهاجی (- 454ق) در دستورات خط‌نگاری و خطاطی و عجایب و بدایع این فن آنچه را که کاتبان بدان احتیاج دارند، که مؤلف به تجربه و ممارست آنها را یافته یا از کتاب‌های دیگر انتخاب کرده است، در دوازده «باب»: 1. فضل العلم و الخط و انتخاب الاقلام؛ 2. عمل اجناس المداد و اصنافه؛ 3. عمل انواع الاحبار السود؛ 4. عمل الاحبار الملونة؛ 5. عمل اللیق علی الوان شتی؛ 6. تلوین الاصباغ و خلطها؛ 7. الکتابه بلیق الفضة و الذهب و النحاس؛ 8. وضع الاسرار فی الکتب؛ 9. عمل ما تمحی به الکتابة؛ 10. عمل الاغریة و الصاق الذهب و الفضة علیها؛ 11. عمل الکاغذ و الاوراق؛ 12. صنعة التجلید. آغاز: بسمله، الحمدلله اهل الحمد و مستحقه و صلواته علی النبی محمد خیر خلقه و علی الطاهرین الاخیار من آله. اما بعد اطال الله بقاء مولانا الرئیس و ادام ایامه لملک یحرس بثاقب رأیه نظامه و علم یحیی ما درس من مراسمه ... انجام: ای کشفته و کشط جلده و قشط سلحه و کذلک یقال کشط السحاب عن السماء. تم الکتاب و الحمدالله ... کثیرا. چاپ: به کوشش ایرج افشار، فرهنگ ایران زمین. 21 (1355): 191-79 (ضمیمه) [فهرس الکتب العربیة الموجودة بالدار لغایة سنة 1932، ج 6، ص 152؛ مفتی الشیعه ص 96؛ مجمع علمی 221/1] شرح و حواشی: 1- فهرس عمدة الکتاب للزجاجی