شناسنامه کتابشناختی اثر
العمدة فی عيون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار
al-‘umda fī ‘uyūn-i ṣiḥāḥ-il axbār fī manāqib-i imām-il abrār
25
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/46779
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #46779
پدیدآور / مؤلف:
ابن بطریق، یحیی بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 22، ص 975
تا 977
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
المناقب
(al-manāqib)
مناقب امام الابرار
(manāqib-u imām-il abrār)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در دیباچه آن میگوید که چون دیدم سنی و شیعی درباره برتریهای امیر مؤمنان سخنان گوناگون بگفتند خواستم کتابی در این باره بنویسم که کسی از آن دو گروه پیش از من ننوشته باشند. او در این کتاب از خبرهای سنیان آورده و از کتابهای آنان که بدانها نگریسته نام برده و اسانید کتابهایی که خبرهایی از آنها آورده است یاد کرده و استادان سنی او از این اسانید به دست میآید. او در برخی جاها کراسه و جزء کتاب سنی را هم یاد نموده است. ابن بطریق کتاب دیگری هم دارد به نام «خصائص الوحی المبین فی مناقب امیرالمؤمنین» که در آغاز از این «العمدة» و «مستدرک المختار فی مناقب وصی المختار من طریق السنة خاصة» یاد کرده است. او در آغاز خصائص هم رشته سند روایت کتابهای سنی را یاد نموده است.
کتاب مشتمل بر 913 حدیث متفق علیه شیعه و سنی درباره فضایل و مناقب و امامت و ولایت حضرت علی بن ابی طالب (ع) است طی سی و شش «فصل» که برخی از آنها بدین شرح میباشد: 1 تا 7. نسبه و کنیته و مولده و نسب امه و وفاته و ذکر اولاده و نقوش خاتمه؛ 8. فی قوله تعالی انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ...؛ 9. قل لا اسئلکم علیه اجراً ...؛ 10. فی انه اول من اسلم؛ 11. فی قوله (ع) خلفت فیکم الثقلین ...، 12. فی انه وصی رسول الله؛ 13. فی الکناية عنه بلفظ الخلافة؛ 14. ذکر یوم غدیرخم؛ 15. انما ولیکم الله و رسوله؛ 16. فی قوله (ص) لعلی انت منی بمنزلة هارون من موسی؛ 17. قوله (ص) لاعطین الرایة غداً رجلاً يحبه الله و رسوله؛ 18. فی اخذه سورة براءة؛ 19. ذکر المؤاخاة؛ 20. سد الابواب؛ 21. یا ایها الذین آمنوا اذا ناجيتم الرسول؛ 22. قل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائکم؛ 23. اجعلتم سقایة الحاج؛ 24. علی منی و انا منه؛ 25. ان فیک مثلاً فی عیسی؛ 26. لا يحبك الا مؤمن و ... .
آغاز اثر
« حدث الشيخ الاجل الاوحد العالم الامام الفقيه شمس الدين شرف الاسلام سديد النطق ابوالحسين يحيى بن الحسن بن الحسين بن على بن محمد بن البطريق الاسدى الحلى ضاعف الله سعده قال الحمدلله شکر الجزيل آلائه و استدعاء المزيد نعمائه »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 637؛ قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1407ق؛ ایران 1970م؛ ایران، سنگی، وزیری، 246؛ تبریز، سنگی، 1309، وزیری، 246 ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
العمدة من عيون صحاح الاخبار (ترجمه)؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 334/15
فهرستگان حدیث 38/5 و 41/5
کشف الحجب ص 386
دنا 627/7 (22 نسخه)
متن فنخا
● العمدة فی عيون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار = المناقب = مناقب امام الابرار / فضایل و مناقب، حدیث / عربی
al-‘umda fī ‘uyūn-i ṣiḥāḥ-il axbār fī manāqib-i imām-il abrār = al-manāqib = manāqib-u imām-il abrār
ابن بطریق، یحیی بن حسن، 523 - 600؟ قمری
ebn-e betrīq, yaḥyā ben ḥasan (1130 - 1204)
در دیباچه آن میگوید که چون دیدم سنی و شیعی درباره برتریهای امیر مؤمنان سخنان گوناگون بگفتند خواستم کتابی در این باره بنویسم که کسی از آن دو گروه پیش از من ننوشته باشند. او در این کتاب از خبرهای سنیان آورده و از کتابهای آنان که بدانها نگریسته نام برده و اسانید کتابهایی که خبرهایی از آنها آورده است یاد کرده و استادان سنی او از این اسانید به دست میآید. او در برخی جاها کراسه و جزء کتاب سنی را هم یاد نموده است. ابن بطریق کتاب دیگری هم دارد به نام «خصائص الوحی المبین فی مناقب امیرالمؤمنین» که در آغاز از این «العمدة» و «مستدرک المختار فی مناقب وصی المختار من طریق السنة خاصة» یاد کرده است. او در آغاز خصائص هم رشته سند روایت کتابهای سنی را یاد نموده است.
کتاب مشتمل بر 913 حدیث متفق علیه شیعه و سنی درباره فضایل و مناقب و امامت و ولایت حضرت علی بن ابی طالب (ع) است طی سی و شش «فصل» که برخی از آنها بدین شرح میباشد: 1 تا 7. نسبه و کنیته و مولده و نسب امه و وفاته و ذکر اولاده و نقوش خاتمه؛ 8. فی قوله تعالی انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ...؛ 9. قل لا اسئلکم علیه اجراً ...؛ 10. فی انه اول من اسلم؛ 11. فی قوله (ع) خلفت فیکم الثقلین ...، 12. فی انه وصی رسول الله؛ 13. فی الکناية عنه بلفظ الخلافة؛ 14. ذکر یوم غدیرخم؛ 15. انما ولیکم الله و رسوله؛ 16. فی قوله (ص) لعلی انت منی بمنزلة هارون من موسی؛ 17. قوله (ص) لاعطین الرایة غداً رجلاً يحبه الله و رسوله؛ 18. فی اخذه سورة براءة؛ 19. ذکر المؤاخاة؛ 20. سد الابواب؛ 21. یا ایها الذین آمنوا اذا ناجيتم الرسول؛ 22. قل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائکم؛ 23. اجعلتم سقایة الحاج؛ 24. علی منی و انا منه؛ 25. ان فیک مثلاً فی عیسی؛ 26. لا يحبك الا مؤمن و ... .
آغاز: حدث الشيخ الاجل الاوحد العالم الامام الفقيه شمس الدين شرف الاسلام سديد النطق ابوالحسين يحيى بن الحسن بن الحسين بن على بن محمد بن البطريق الاسدى الحلى ضاعف الله سعده قال الحمدلله شکر الجزيل آلائه و استدعاء المزيد نعمائه
چاپ: مشار عربی، ص 637؛ قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1407ق؛ ایران 1970م؛ ایران، سنگی، وزیری، 246؛ تبریز، سنگی، 1309، وزیری، 246 ص
[الذریعة 334/15؛ فهرستگان حدیث 38/5 و 41/5؛ کشف الحجب ص 386؛ دنا 627/7 (22 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- العمدة من عيون صحاح الاخبار (ترجمه)؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
نسخههای خطی این اثر
25 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
8981 | بیکاتب | قرن 7 و 8 | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 2 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
951 | بیکاتب | شنبه 5 رجب 867ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
951 | بیکاتب | شنبه 5 رجب 876ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
3919/1 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 5 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
48 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 265 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
7813 | علی بن حاج قوام الدین | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
49 | بیکاتب | 18 جمادی الاول 964ق | نسخ | 252 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
2075 | بیکاتب | جمادی الاول 964ق | نسخ | 268 | شناسنامه ← |
| 9 |
الهیات
تهران
|
187 | علی بن علی شفطی | اواخر شوال 972ق | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 10 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
952 | علی بن حاج عبدالکریم طبسی | دوشنبه 10 شوال 982ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
1750 | زین العابدین بن(...) بن علی بن کرامه | 18 جمادی الثانی 983ق | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
68-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مروی
تهران
|
303 | عبدالله بن سید بن رحمة الله ابن سید عبدالله ... | دوشنبه 5 صفر 983ق | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
گلپایگانی
قم
|
1367-8/77 | بیکاتب | دوشنبه 17 رجب 988ق | نسخ | 267 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
اصفهان
|
209 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
1770 | بیکاتب | 1022ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
4162 | محمد علی بن حاجی سید علی بن صوفی حبیب الله زوارقی مراغهای | شنبه 2 جمادی الاول 1059ق | نسخ | 226 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
9761 | ابراهیم بن عبدالنبی بن محمد علی بن حسن نجفی جعفری | 16 جمادی الاول 1062ق | نسخ | 140 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
562 | بیکاتب | 1067ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 20 |
گلپایگانی
قم
|
7403-38/23 | بیکاتب | 9 رمضان 1072ق | نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 21 |
دانشگاه
تهران
|
592 | محمود بن محمد حسین شولستانی | 20 ربیع الثانی 1084ق | نسخ | 185 | شناسنامه ← |
| 22 |
امام صادق
قزوین
|
756 | غلام حسن بن محمد علی اروانی(من قهستان یزد) | 12 جمادی الثانی 1237ق | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
32978 | ابو محمد بن حسن علی کربلایی غفاری نخعی | 1307ق | نسخ | 178 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
2997/2 | یحیی بن حسین بن اسماعیل بن ابراهیم بن اسماعیل بن حسن بن اسماعیل بن الحسن بن محمد بن سهیل | جمعه 13 شعبان 1381ق | نسخ | 76 | شناسنامه ← |
| 25 |
ملی
تهران
|
15965 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |