نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اساس القواعد فی اصول الفوائد

asās-ul qawā‘id fī usūl-il fawā’id
5 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 9 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4669
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4669
پدیدآور / مؤلف: فارسی، حسن بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 3، ص 187 تا 188
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حساب
اثر مرتبط / وابسته به: الفوائد البهائيه فی القواعد الحسابية؛ حربوی، عبدالله بن محمد (643-724)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است با عنوان «قال - اقول» بر کتاب «الفوائد البهائية فی القواعد الحسابية» عمادالدین عبدالله بن محمد البغدادی. در الذریعه (7/2)، مؤلف را کمال الدین حسین بن عبدالحق الهی اردبیلی(-950ق) دانسته و همین اشتباه را منزوی در فهرستواره (2596/4) تکرار کرده است که بهترین گواه بر اشتباه بودن آن وجود نسخه در قرن 8 و 9 است جز آن‌که احتمالاً آن را فارسی تلقی کرده، که چنین نیست. در کشف الظنون (296/1) مؤلف کمال الدین حسن فارسی معرفی شده است. توضیح مؤلف نیز هرگونه شبهه‌ای را برطرف می‌کند، نویسنده می‌گوید: «کتاب «الفوائد البهائيه فی القواعد الحسابيه» از تصانیف عبدالله بن محمد بغدادی که از کتب مهم در علم حساب و واجد نفاس جواهر در آن علم است بشرح کشیدم و چون از شاگردان نویسنده این کتاب بودم خوب می‌دانستم که نگارنده آن در این کتاب چه مسائل دقیقی را نهفته است». بر این کتاب غیر از «اساس القواعد» حواشی و شروح دیگری هم نوشته‌اند، که از آن جمله است: شرح یحیی بن احمد کاشانی موسوم به «ایضاح المقاصد لفرائد الفوائد» و شرح ملاعبدالعلی بیرجندی در 891 هجری.
آغاز اثر
« الحمد الله على نعمه الوافية الوافرة و منحه المتوالية المتكاثرة و نشکره على جمیل آلائه و جزیل عطائه عمد مشمول بفنون من عوارفه »
انجام اثر
« و جميعها عينه عن البيان و قد حان لنا ان نختم الكلام ههنا حامدین لولى كل خیر و جمیل و الهادی الی سواء السبيل »
سوابق و چاپ‌های اثر
محقق: مصطفی موالدی، قاهره، معهد المخطوطات العربية، 647ص، 1994م.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 2596/4 که از کمال الدین الهی اردبیلی دانسته الذریعه 7/2 از الهی اردبیلی دانسته

متن فنخا

● اساس القواعد فی اصول الفوائد / حساب / عربی asās-ul qawā‘id fī usūl-il fawā’id فارسی، حسن بن علی، 668 - 718؟ قمری fārsī, hasan ebn-e ‘alī (1270 - 1319) وابسته به: الفوائد البهائيه فی القواعد الحسابية؛ حربوی، عبدالله بن محمد (643-724) شرحی است با عنوان «قال - اقول» بر کتاب «الفوائد البهائية فی القواعد الحسابية» عمادالدین عبدالله بن محمد البغدادی. در الذریعه (7/2)، مؤلف را کمال الدین حسین بن عبدالحق الهی اردبیلی(-950ق) دانسته و همین اشتباه را منزوی در فهرستواره (2596/4) تکرار کرده است که بهترین گواه بر اشتباه بودن آن وجود نسخه در قرن 8 و 9 است جز آن‌که احتمالاً آن را فارسی تلقی کرده، که چنین نیست. در کشف الظنون (296/1) مؤلف کمال الدین حسن فارسی معرفی شده است. توضیح مؤلف نیز هرگونه شبهه‌ای را برطرف می‌کند، نویسنده می‌گوید: «کتاب «الفوائد البهائيه فی القواعد الحسابيه» از تصانیف عبدالله بن محمد بغدادی که از کتب مهم در علم حساب و واجد نفاس جواهر در آن علم است بشرح کشیدم و چون از شاگردان نویسنده این کتاب بودم خوب می‌دانستم که نگارنده آن در این کتاب چه مسائل دقیقی را نهفته است». بر این کتاب غیر از «اساس القواعد» حواشی و شروح دیگری هم نوشته‌اند، که از آن جمله است: شرح یحیی بن احمد کاشانی موسوم به «ایضاح المقاصد لفرائد الفوائد» و شرح ملاعبدالعلی بیرجندی در 891 هجری. آغاز: الحمد الله على نعمه الوافية الوافرة و منحه المتوالية المتكاثرة و نشکره على جمیل آلائه و جزیل عطائه عمد مشمول بفنون من عوارفه انجام: و جميعها عينه عن البيان و قد حان لنا ان نختم الكلام ههنا حامدین لولى كل خیر و جمیل و الهادی الی سواء السبيل چاپ: محقق: مصطفی موالدی، قاهره، معهد المخطوطات العربية، 647ص، 1994م. [فهرستواره منزوی 2596/4 که از کمال الدین الهی اردبیلی دانسته؛ الذریعه 7/2 از الهی اردبیلی دانسته]

نسخه‌های خطی این اثر

5 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مدرسه صدر بازار
اصفهان
15/1 بی‌کاتب اواخر ربیع الاول 721ق (پایان رساله اول و شاید تاریخ تالیف باشد) نسخ 169 شناسنامه ←
2
ملی
تهران
1307 بی‌کاتب 729ق نسخ 222 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
5578/1 زین العابدین بن علی بن محمد حسنی رجب 848ق نستعلیق، نسخ 232 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
5641 بی‌کاتب صفر 872ق نستعلیق 114 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
6641 بی‌کاتب 872ق نستعلیق - شناسنامه ←