العقد الثمين فی تاریخ البلد الامین

● العقد الثمين فی تاریخ البلد الامین / تاریخ / عربی al-‘iqd-uṯ ṯamīn fī tārīx-i balad-il amīn فاسی، محمد بن احمد، 775 - 832 قمری fāsī, mohammad ebn-e ahmad (1374 - 1429) در تاریخ مکه و بزرگان و دانشمندان آن جا از آغاز تا روزگار مؤلف است. مؤلف در آغاز می‌نویسد: «تشوقت نفسی کثیرا الی معرفة تراجم الاعیان من اهل مکه و غیر هم ممن سکنها مدة سنین او مات بها، و تراجم ولاة مكة و قضاتها و خطبائها و ائمتها و مؤذنیها من اهلها و غیرهم و تراجم من وسع المسجد الحرام او عمره او عمر شیئا منه، او من الاماکن الشریفة التي ينبغي زيارتها بمکة و حرمها، او عمل شیئا من المآثر الحسنة الكائنة بمكة و حرمها كالمدارس و الربط و السقایات و البرک و الآبار و العيون و المطاهر و غیر ذلك من الآثار». وی در آغاز کتاب دیگرش «الزهور المتقطفة من تاريخ مكة المشرفة» در تاریخ مکه را به طور کامل نقل کرده و پس از آن هم سیره النبویة نوشته بود گنجانده است. به دنبال این دو مقدمه مفصل شرح حال اهل مکه از نام‌های «محمد» و «احمد» آغاز می‌شود و به ترتیب حروف تهجی ادامه می‌یابد. در آخر هم کنیه‌ها و نام‌های زنان آمده است. فاسی العقد الثمین» را سه بار خلاصه کرده که یکی از آنها نام «عجالة القرى للراغب فى تاريخ ام القرى» دارد و دو رساله دیگر نام خاصی ندارند. آغاز: بسمله. صلى الله على سيدنا محمد و آل سيدنا محمد و صحبه و سلم تسلیما. اخبرنا سيدنا السيد الشريف العلامة ... الحمد لله الذى اوسع لمن شاء من خلقه في الرزق و الاجل ... چاپ: النجف، بتحقیق کاظم الساعدی، سنة 1958؛ القاهرة، مطبعة السنة المحمدية، تحقيق فؤاد سيد، الطبعة الاولى، 1962-1965م، 4 مجلد، ثم اكمله د. الطناحى؛ القاهرة، مطبعة السنة المحمدية، تصحيح محمد حام الفقی و محمد طیب (جلد اول) و فؤاد سيد (جلد دوم تا هفتم) و محمود طناحی(جلد آخر)، 1379-1388ق، 8ج؛ تجدید چاپ آن در بیروت، مؤسسه الرسالة، 1406ق [کشف الظنون 115/2؛ معجم المطبوعات العربية 825/1؛ فهرس المخطوطات المصورة، كويت 134/1-135؛ فهرست المخطوطات المصورة، قاهره جزء 2، قسم 4، ص 287-288؛ التاريخ و المورخون بمكة ص 123-124 و 99-108؛ مجله المورد، س 4، ش4، 1975م ص 283]