شناسنامه کتابشناختی اثر
عقاید فخرالدین
‘aqāyid-u faxr-id-dīn
5
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/45953
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45953
پدیدآور / مؤلف:
فخرالمحققین، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 22، ص 720
تا 721
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
العقائد الفخریة
(al-‘aqā’id-ul faxrīyya)
الاعتقادات
(al-i‘tiqādāt)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این رساله به فخرالدین محمد بن حسن حلی منسوب است و در نسخه شماره 8596/12 دانشگاه این نسبت صریحاً یاد شده است. در نسخه شماره 3455/41 مجلس تنها عنوان «عقائد فخریه» آمده (و در فهرست به غلط عقائد بهائیه چاپ شده است. فهرست 1340/10) در الذریعه و در دیگر منابع از این رساله و انتساب آن به فخر المحققین یاد نشده است. مؤلف در این رساله اعتقادات و اندکی از فروع عملی ویژه شیعه را بهگونهای جامع اما با اختصار و اشارت میآورد و رسالهای بسیار دقیق است. در این باب رسالهای نیز به شیخ بهائی نسبت داده شده به نام «عقائد الشیعه فی الاصول و الفروع» (الذریعه 284/15 و ریاض العلماء 96/5) که با رساله منسوب به فخر المحققین (نسخه حاضر) تفاوتی اندک دارد به این صورت که علاوه بر افزودگی و مغایرت اندک در آغاز خطبه و دیباچه بر تعداد مسائل فقهی ویژه خاصه شیعه در آن افزوده شده و آشکارا همان متن فخری است با اضافاتی.
آغاز اثر
« بسمله، اما بعد حمدالله علی الاله و الصلوة علی افضل انبیائه و اشرف اولیائه فقد شاع و ذاع قول النبی ص ستفرق امتی ثلثا و سبعین فرقة فرقة ناجیه و الباقون فی الهاویه و قوله صلی الله علیه و آله و سلم انی تارک فیکم الثقلین ما ان تمسکتم به لن تضلوا ... و قد تمسکنا معاشر الشیعه الامامیه بکتاب الله و عترة رسول الله (ص) و اخذنا معالم دیننا عنهم (س) كما اخذ غیرنا معالم دينه من غيرهم ... و اعتقادنا ان جميع ما سوى الله سبحانه حادث عن العدم جوهرا كان او عرضا ... و انه لا قديم الا هو. »
انجام اثر
« و نری البسمله جزء من الفاتحه و من كل سورة سوى سورة البرائة و لا نكفر احدا من اهل القبله الان انكر شيئا من ضروریات الدین او نصب العداوة لاحد المعصومين او غلا في احدهم سلام الله عليهم اجمعين تمت العقائد. »
سوابق و چاپهای اثر
میراث اسلامی ایران، 3 (1375): 379-380.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
عقاید عباسیه = ترجمه عقاید فخریه = ترجمة الرسالة الفخرية فی
معرفة النية؛ صدرالدین تبریزی، محمد بن محب علی (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 533/7 (5 نسخه)
متن فنخا
● عقاید فخرالدین = العقائد الفخریة = الاعتقادات / کلام و اعتقادات / عربی
‘aqāyid-u faxr-id-dīn = al-‘aqā’id-ul faxrīyya = al-i‘tiqādāt
فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682 - 771 قمری
faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284 - 1370)
این رساله به فخرالدین محمد بن حسن حلی منسوب است و در نسخه شماره 8596/12 دانشگاه این نسبت صریحاً یاد شده است. در نسخه شماره 3455/41 مجلس تنها عنوان «عقائد فخریه» آمده (و در فهرست به غلط عقائد بهائیه چاپ شده است. فهرست 1340/10) در الذریعه و در دیگر منابع از این رساله و انتساب آن به فخر المحققین یاد نشده است. مؤلف در این رساله اعتقادات و اندکی از فروع عملی ویژه شیعه را بهگونهای جامع اما با اختصار و اشارت میآورد و رسالهای بسیار دقیق است. در این باب رسالهای نیز به شیخ بهائی نسبت داده شده به نام «عقائد الشیعه فی الاصول و الفروع» (الذریعه 284/15 و ریاض العلماء 96/5) که با رساله منسوب به فخر المحققین (نسخه حاضر) تفاوتی اندک دارد به این صورت که علاوه بر افزودگی و مغایرت اندک در آغاز خطبه و دیباچه بر تعداد مسائل فقهی ویژه خاصه شیعه در آن افزوده شده و آشکارا همان متن فخری است با اضافاتی.
آغاز: بسمله، اما بعد حمدالله علی الاله و الصلوة علی افضل انبیائه و اشرف اولیائه فقد شاع و ذاع قول النبی ص ستفرق امتی ثلثا و سبعین فرقة فرقة ناجیه و الباقون فی الهاویه و قوله صلی الله علیه و آله و سلم انی تارک فیکم الثقلین ما ان تمسکتم به لن تضلوا ... و قد تمسکنا معاشر الشیعه الامامیه بکتاب الله و عترة رسول الله (ص) و اخذنا معالم دیننا عنهم (س) كما اخذ غیرنا معالم دينه من غيرهم ... و اعتقادنا ان جميع ما سوى الله سبحانه حادث عن العدم جوهرا كان او عرضا ... و انه لا قديم الا هو.
انجام: و نری البسمله جزء من الفاتحه و من كل سورة سوى سورة البرائة و لا نكفر احدا من اهل القبله الان انكر شيئا من ضروریات الدین او نصب العداوة لاحد المعصومين او غلا في احدهم سلام الله عليهم اجمعين تمت العقائد.
چاپ: میراث اسلامی ایران، 3 (1375): 379-380.
[دنا 533/7 (5 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- عقاید عباسیه = ترجمه عقاید فخریه = ترجمة الرسالة الفخرية فی
2- معرفة النية؛ صدرالدین تبریزی، محمد بن محب علی (-11)
نسخههای خطی این اثر
5 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
جلیلی
کرمانشاه
|
299/2 | بیکاتب | محرم 1088ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
462/5-طباطبائی | محمد مومن حسینی | 1094ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
14709/22 | اسحاق بن نوروز شولستانی | 1095ق | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
8596/12 | عطاءالله بن محمد زکی اصفهانی | 1185ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
6075/20 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 2 | شناسنامه ← |