نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عقائد سلسله خاکسار

‘aqā’ed-e selsele-ye xāksār
1 نسخه ثبت‌شده قرن 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/45928
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45928
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 22، ص 712 تا 713
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مشتمل است بر چهار «درجه» و هشت «مقام»: درجه 1. شریعت و شریعت، در دو «مقام»: 1) اصول دین، 2) تقلید و تکالیف؛ درجه 2. طریقت و طریقت، در دو مقام: 1) مبتدیان، 2) مرشدین؛ درجه 3. حقیقت، در دو مقام: 1) تحقیقات، 2) ترتیب و تزکیه نفس؛ درجه 4. معرفت، در دو مقام: 1) حق شناختن، 2) اختلافات خلقت. نکات سودمندی درباره گروه درویشان در این رساله آمده و در آن از: چهار غسل، تراش نامه، شانزده کلام کودک ابدالی که پیر دلیل به او می‌گوید، آیه لسان طالب نامه، توبه و تلقین، عهدنامه، بیعت‌نامه، شهادت‌نامه، پنج منزل، دوازده پیاله، اثبات لنگ، تاج نامه، اثبات کفن و رشته، ثبوت سنگ قناعت، اثبات کشکول، اثبات پوست تخت، اثبات نفیر، خاک نامه، اثبات شیرینی، چهل و چهار مقام، چهل و چهار کلام، دوازده کلام ابجد طریق، دوازده کلام اعتقاد طریق و از کسوت نامه، قاعده طلب نشستن، کرسی قلابه، کرسی چهل تن، حجاب تکبیر، خطبه دیگ جوش، صد کلمه علی، شجره نامه، ساقی نامه، کرسی شاه چراغ، آگاهی در چهارپیر، چهارده خانواده، چهل و چهار گروه فقر، دانستن هفده سلسله، سی و سه اصناف، شصت و چهار پیر، منظومه ثبوت خرقه، ثبوت سلمانی، بعضی نصایح، طریقه اذن ارشاد، چراغی دادن یاد شده؛ و سپس مطالبی با این عنوان‌ها: هفتاد و پنج لشکر عقل و چهار غسل و چهار ضرب و اثبات کودک ابدالی و شهادت‌نامه و اثبات پنج منزل و دوازده پیاله و لنگ و ثبوت: پنج تاج و کفنی سنگ قناعت و اثبات کجول و ثبوت ماههای تاج و اثبات پوست تخت، خاک نامه، بیان هفده نفر و ثبوت چهار پیر و چهار تکبیر و اثبات نفیر و ثبوت: شیرینی و چهل و چهار مقام و بیان چهارده کلام پیر دلیل و ثبوت دوازده پیاله کلام ابجد طریق و کسوت نامه و ثبوت هجده دوده و بیان طلب نشستن و بیان دوده درویش و اثبات کرسی قلابه و ثبوت کرسی چهل تن و ثبوت جمال تکبیر دیگ جوش و بابت وفا و نکته‌های فقر وفاقه و ثبوت لنگ (لنگها ای که از سرخعلیشاه جاری شد) و اثبات چهل تن و چهار کلام و ثبوت ساقی نامه حقیقت و چهارده کلام پیر و طریقه هفت وادی و آداب چهار رکن و هفت پیر طریقت و پوست انداختن و ثبوت خرقه فقراء و آستین نداشتن خرقه و اثبات سلمانی (پرسش و پاسخی است بنظم درباره پیشه سر تراشی) و کرسی شاه چراغ و ثبوت چهارده خانواده و پیر نامه شاه نعمة الله و سبط ثنای هندی و کرسی قلابه پیر و مرید و اثبات کرسی نقش بند و ثبوت شانزده چهار پیر و ثبوت طنوره فقر و ثبوت میان بستهای مولا و ثبوت چراغی و شجره شاه نعمة الله و در باب نقابت، به نظم و نثر هست و می‌رسد به عنوان «در بیان پیران اصناف» و رساله به همین عنوان انجام می‌یابد. از این رساله ریشه پاره‌ای از اصطلاحات درویشان که اکنون در زبان فارسی هست روشن می‌شود.

متن فنخا

● عقائد سلسله خاکسار / عرفان و تصوف / فارسی ‘aqā’ed-e selsele-ye xāksār مشتمل است بر چهار «درجه» و هشت «مقام»: درجه 1. شریعت و شریعت، در دو «مقام»: 1) اصول دین، 2) تقلید و تکالیف؛ درجه 2. طریقت و طریقت، در دو مقام: 1) مبتدیان، 2) مرشدین؛ درجه 3. حقیقت، در دو مقام: 1) تحقیقات، 2) ترتیب و تزکیه نفس؛ درجه 4. معرفت، در دو مقام: 1) حق شناختن، 2) اختلافات خلقت. نکات سودمندی درباره گروه درویشان در این رساله آمده و در آن از: چهار غسل، تراش نامه، شانزده کلام کودک ابدالی که پیر دلیل به او می‌گوید، آیه لسان طالب نامه، توبه و تلقین، عهدنامه، بیعت‌نامه، شهادت‌نامه، پنج منزل، دوازده پیاله، اثبات لنگ، تاج نامه، اثبات کفن و رشته، ثبوت سنگ قناعت، اثبات کشکول، اثبات پوست تخت، اثبات نفیر، خاک نامه، اثبات شیرینی، چهل و چهار مقام، چهل و چهار کلام، دوازده کلام ابجد طریق، دوازده کلام اعتقاد طریق و از کسوت نامه، قاعده طلب نشستن، کرسی قلابه، کرسی چهل تن، حجاب تکبیر، خطبه دیگ جوش، صد کلمه علی، شجره نامه، ساقی نامه، کرسی شاه چراغ، آگاهی در چهارپیر، چهارده خانواده، چهل و چهار گروه فقر، دانستن هفده سلسله، سی و سه اصناف، شصت و چهار پیر، منظومه ثبوت خرقه، ثبوت سلمانی، بعضی نصایح، طریقه اذن ارشاد، چراغی دادن یاد شده؛ و سپس مطالبی با این عنوان‌ها: هفتاد و پنج لشکر عقل و چهار غسل و چهار ضرب و اثبات کودک ابدالی و شهادت‌نامه و اثبات پنج منزل و دوازده پیاله و لنگ و ثبوت: پنج تاج و کفنی سنگ قناعت و اثبات کجول و ثبوت ماههای تاج و اثبات پوست تخت، خاک نامه، بیان هفده نفر و ثبوت چهار پیر و چهار تکبیر و اثبات نفیر و ثبوت: شیرینی و چهل و چهار مقام و بیان چهارده کلام پیر دلیل و ثبوت دوازده پیاله کلام ابجد طریق و کسوت نامه و ثبوت هجده دوده و بیان طلب نشستن و بیان دوده درویش و اثبات کرسی قلابه و ثبوت کرسی چهل تن و ثبوت جمال تکبیر دیگ جوش و بابت وفا و نکته‌های فقر وفاقه و ثبوت لنگ (لنگها ای که از سرخعلیشاه جاری شد) و اثبات چهل تن و چهار کلام و ثبوت ساقی نامه حقیقت و چهارده کلام پیر و طریقه هفت وادی و آداب چهار رکن و هفت پیر طریقت و پوست انداختن و ثبوت خرقه فقراء و آستین نداشتن خرقه و اثبات سلمانی (پرسش و پاسخی است بنظم درباره پیشه سر تراشی) و کرسی شاه چراغ و ثبوت چهارده خانواده و پیر نامه شاه نعمة الله و سبط ثنای هندی و کرسی قلابه پیر و مرید و اثبات کرسی نقش بند و ثبوت شانزده چهار پیر و ثبوت طنوره فقر و ثبوت میان بستهای مولا و ثبوت چراغی و شجره شاه نعمة الله و در باب نقابت، به نظم و نثر هست و می‌رسد به عنوان «در بیان پیران اصناف» و رساله به همین عنوان انجام می‌یابد. از این رساله ریشه پاره‌ای از اصطلاحات درویشان که اکنون در زبان فارسی هست روشن می‌شود.

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
4419/6 میرزا محمد علی شریف یزدی شاهرودی 1317ق - 129 شناسنامه ←