نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

العضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار

al-‘aḍb-ul battār fī naqd-it tamassuk bi-āyat-il ġār
3 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/45833
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45833
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 22، ص 685 تا 686
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به: درة التحقیق فی نصرة الصدیق؛ فاخر هندی، محمد (-1164ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

نظام نیشابوری در تفسیر آیه غار، آن را از فضایل و مناقب خلیفه اول دانسته که همراه پیامبر اکرم در غار بوده است. قاضی نورالله شوشتری (شهید سال 1019ق) رساله‌ای در رد نیشابوری نگاشته که موسوم به «کشف العوار فی تفسیر آیة الغار» است. یکی از علمای سنی به نام محمد فاخر زایر الله آبادی ردی بر قاضی نورالله نوشته به نام «درة التحقیق فی نصرة الصدیق». میر حامد حسین کنتوری صاحب کتاب عبقات الانوار رساله حاضر را در تأیید و دفاع از قاضی نورالله شوشتری و رد بر محمد فاخر اله آبادی نگاشت؛ چنان که در مقدمه می‌گوید: «و بعد فهذه رسالة سمیتها بالعضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار نقضت فیها على رساله الناصب محمد فاخر الله آبادی التی سماها بدرة التحقیق فی نصرة الصدیق و قد جعلها جواباً لرسالة المسماة بکشف العوار فی تفسیر آیة الغار». مؤلف در این اثر، ابتدا دیدگاه نیشابوری در تفسر آیه را آورده، سپس نظرات قاضی نورالله شوشتری در نقض کلمات نیشابوری را بیان کرده و با استفاده از منابع حدیثی اهل سنت به دفاع از نظر قاضی نورالله و رد نظر نیشابوری و محمد فاخر اله آبادی پرداخته است. نام این رساله، در صفحه عنوان نسخه حاضر، چنین درج شده است: «رسالة عضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار فی رد جواب (کذا) رسالة درة التحقیق فی نصرة لمحمد فاخر الاله آبادی التی هی جواب کشف العوار فی تفسیر آیة الغار» و رفاعی در معجم ما کتب عن الرسول و أهل البیت (433/2) آورده است: «الغضب التیار فی مبحث آیة الغار» و در مطلع الانوار (ص185) آمده است: «الغضبة البتار فی مبحث الغاوية !». به دست آوردن نام دقیق این رساله نیاز به بررسی بیشتری دارد. (ابوالفضل حافظیان)
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله على نعمائه و الصلاة و السلام على خاتمه انبیائه محمد المصطفى خیر اصفیائه والائمة المعصومین الطیبین الطاهرین من رجس الشیطان و فحشائه و بعد فهذه رسالة ... قال الفاضل النیشابوری الأشعرى الشافعى فى تفسیر آیة الا تنصروه فقد نصره الله اذ أخرجه الذین کفروا ثانی اثنین اذهما فی الغار اذ يقول لصاحبه لا تحزن ان الله معنا فأنزل الله سکینته علیه و أیده بجنود لم تروها ... »
انجام اثر
« اقول ما اورده الناصب على تقدیر ارادة العموم من المعصوم فی قضیة المعصوم لا يغسله الا المعصوم مدفوع بأنا لا نسلم ان الانبیاء ... أو تولى غسلهم الملائکة المعصومون کما يظهر من أخبار نا ان موسى تولى غسله الملائكة. »

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● العضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار / کلام و اعتقادات / عربی al-‘aḍb-ul battār fī naqd-it tamassuk bi-āyat-il ġār کنتوری، حامد حسین بن محمدقلی، 1246-1306قمری kantūrī, hāmed hoseyn ebn-e mohammad qolī (1831 - 1889) وابسته به: درة التحقیق فی نصرة الصدیق؛ فاخر هندی، محمد (-1164ق) نظام نیشابوری در تفسیر آیه غار، آن را از فضایل و مناقب خلیفه اول دانسته که همراه پیامبر اکرم در غار بوده است. قاضی نورالله شوشتری (شهید سال 1019ق) رساله‌ای در رد نیشابوری نگاشته که موسوم به «کشف العوار فی تفسیر آیة الغار» است. یکی از علمای سنی به نام محمد فاخر زایر الله آبادی ردی بر قاضی نورالله نوشته به نام «درة التحقیق فی نصرة الصدیق». میر حامد حسین کنتوری صاحب کتاب عبقات الانوار رساله حاضر را در تأیید و دفاع از قاضی نورالله شوشتری و رد بر محمد فاخر اله آبادی نگاشت؛ چنان که در مقدمه می‌گوید: «و بعد فهذه رسالة سمیتها بالعضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار نقضت فیها على رساله الناصب محمد فاخر الله آبادی التی سماها بدرة التحقیق فی نصرة الصدیق و قد جعلها جواباً لرسالة المسماة بکشف العوار فی تفسیر آیة الغار». مؤلف در این اثر، ابتدا دیدگاه نیشابوری در تفسر آیه را آورده، سپس نظرات قاضی نورالله شوشتری در نقض کلمات نیشابوری را بیان کرده و با استفاده از منابع حدیثی اهل سنت به دفاع از نظر قاضی نورالله و رد نظر نیشابوری و محمد فاخر اله آبادی پرداخته است. نام این رساله، در صفحه عنوان نسخه حاضر، چنین درج شده است: «رسالة عضب البتار فی نقض التمسک بآیة الغار فی رد جواب (کذا) رسالة درة التحقیق فی نصرة لمحمد فاخر الاله آبادی التی هی جواب کشف العوار فی تفسیر آیة الغار» و رفاعی در معجم ما کتب عن الرسول و أهل البیت (433/2) آورده است: «الغضب التیار فی مبحث آیة الغار» و در مطلع الانوار (ص185) آمده است: «الغضبة البتار فی مبحث الغاوية !». به دست آوردن نام دقیق این رساله نیاز به بررسی بیشتری دارد. (ابوالفضل حافظیان) آغاز: بسمله. الحمد لله على نعمائه و الصلاة و السلام على خاتمه انبیائه محمد المصطفى خیر اصفیائه والائمة المعصومین الطیبین الطاهرین من رجس الشیطان و فحشائه و بعد فهذه رسالة ... قال الفاضل النیشابوری الأشعرى الشافعى فى تفسیر آیة الا تنصروه فقد نصره الله اذ أخرجه الذین کفروا ثانی اثنین اذهما فی الغار اذ يقول لصاحبه لا تحزن ان الله معنا فأنزل الله سکینته علیه و أیده بجنود لم تروها ... انجام: اقول ما اورده الناصب على تقدیر ارادة العموم من المعصوم فی قضیة المعصوم لا يغسله الا المعصوم مدفوع بأنا لا نسلم ان الانبیاء ... أو تولى غسلهم الملائکة المعصومون کما يظهر من أخبار نا ان موسى تولى غسله الملائكة.

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
21899 بی‌کاتب 1263ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
1308عکسی بی‌کاتب اواخر قرن 13 یا اوایل قرن 14 - 194 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
24394 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←