عشره کامله

● عشره کامله = ملکات انسانی / عرفان و تصوف / فارسی ‘ašare-ye kāmele = malakāt-e ensānī فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541 - 1608) اهدا به: عبدالرحیم بن بیرم خان از امرای تیموری هند (946-1036ق) رساله‌ای مشتمل بر مباحث عرفانی در ده «فقره». در روش تألیف گفته: «چندی از خصوصیات آن ذات حمیده صفات در ضمن حکایات به نوعی مندرج سازد که سامعان به درک شیم مرضیه این شمیمه ایوان خجستگی و لوحه عنوان فرخندگی راه یافته آن را دستورالعمل سازند و به دعائی دولت دارین او پردازند و به موجب تلک عشرة کامله ده فقره سخن از اخبار و آثار مذکور می‌سازد که مشتمل است بر اصل صفات کمال انسانی». جملات اول فقره‌های ده‌گانه: فقره 1. انسان بما هو انسان نسخه وجود امکانیست الخ (در لزوم تخلق باخلاق خداوند)؛ 2. پرده گشایان جمال دانش را در تعریف علم اقوالیست الخ؛ 3. چون بر صحیفه انتقاش تصویر مشابهت خاطر الخ (در لزوم صحبت علماء)؛ 4. هر چه حق تعالی در عالم ملک و ملکوت خلق کرده نسخه آن در مجموعه انسانی ثبت نموده (در سلوک)؛ 5. باید دانست که سلوک بر دو قسم است؛ 6. چون ظاهر شد از فقرات سابقه که علم اصل فضائل انسانی است (دستور سلوک)؛ 7. چون دید خامه از انشاء جزء مذکور بپرداخت در بیان جزو تابعش که الشفقة علی خلق الله است؛ 8 چون معلوم شد که شفقت بر خلق الله؛ 9. چون از سوابق کلام به ظهور پیوست که شرف انسان به فضیلت علم و عمل است (رسیدن به کمال اخروی)؛ 10. چون بعضی از مرغبات مذکور شد و اشعاری بر مرتبه فضل آن کسی که متصف به آن صفات عظمت و موهبتی است الخ (در بیان اینکه اتصاف به هر کمالی مظهریت نامی از نام‌های خدا است). (مهدی ولائی) آغاز: بسمله. حمد و سپاس مر خداوندیراست که خواص بندگان خود را بنعمت توفیق بر خوردار داشته توجه و التفات ایشانرا مرحم جراحات زخم یافتگان معرکه حوادث وقتی ساخت و شکر و ستایش مر منعمی را است که تو سن ارباب نعم عاجله را بر بام قضای حوایچ درماندگان بوادی محن در آورده بتکاپوی تحصیل درجات نعیم عاجله انداخت. چنین گوید ... محمد بن محمود الملقب بدهدار که بمقتضی خبر فیض اثر «ان لربکم فی ایام دهر کم نفحات» نفحه اشاره وافرة البشارة ... خان خانان ... سرید ... پس بموجب «الافتعر ضوالها» متعرض اطاعت آن ... شد ... چون بعزم شرف صحبت مشرف شد ... لازم آمد که چندی از خصوصیات آن ذات حمیده صفات در ضمن حکایات بنوعی مندرج سازد ... و بموجب «تلک عشرة کاملة» ده فقره سخن از اخبار و آثار مذکور میسازد که مشتمل است بر اصل صفات کمال انسانی و مشعر است بر خصال این نور دیده کامرانی ... انجام: و چون این عبارت بر زبان قلم جریان یافت لازم دیدم بر آن و بر دعای افزونی دولت دارین این مدرک سعادات دو جهانی و قابل کمالات جاودانی اللهم اجعل نعمته تاماً و کرامته عاماً و ارزقه فضلک ... و کن له و لاتکن علیه بمحمد و آله و صحبه و ذریته و علی جمیع اخوانه من النبیین و الصدیقین و الشهداء و الصالحین. آمین یا رب العالمین. چاپ: تهران، 1375ش، ضمن «رسایل دهدار، به کوشش محمد حسین اکبری ساوی، نشر میراث مکتوب، صص 275-332 [الذریعة 218/22؛ نسخه‌های منزوی 1692/2: نشانی 7 نسخه؛ مکتبة امیرالمؤمنین 489/2؛ فهرستواره منزوی 631/6]