نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عشاق نوا

‘oššāq-e navā
3 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/45718
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #45718
پدیدآور / مؤلف: فخر رازی، محمد بن عمر
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 22، ص 647 تا 648
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
دیوان فخر رازی (d.-e faxr-e rāzī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مثنوی است در 143 بیت، در بیان معانی وحدت و توحید و سر تمثیل وحدت به نای و نوای نی و الف و نقطه و سرایت وجود حق در عالم و ... . نام یا تخلص شاعر (رازی) و نام مثنوی (عشاق نوا) از این ابیات استفاده می‌شود: «روح از آن روز که از عالم پاک ×× روی آورد بدین عالم خاک / نفس و کل بود و را نام اول ×× بنگر نیک اگر نه ای احول / روح آنگاه نهادندش نام ×× که شدش منزل ارواح مقام / بشنو از من سخن واعظ راست ×× چون بمعنی نگری روح خداست / آنکه این راز چو رازی پوید ×× همچو منصور انا الحق گوید / روح از آن نقطه که مشتق باشد ×× بحقیقت حق مطلق باشد / داند آنکو بود از غیر جدا ×× که محمد نبود غیر خدا / انت منی که محمد فرمود ×× طالبان را ره تحقیق نمود / چون درین پرده شدم محرم راز ×× ره عشاق نوا کردم ساز / آنچه قانونی دیوان قضا ×× گفت در پرده عشاق نوا».
آغاز اثر
« ای نوای دل عشاق از تو ×× صد نوا ساز در آفاق از تو / ساز دلسوز نوا مطرب مست ×× همه را برده به یک نغمه ز دست »

متن فنخا

● عشاق نوا = دیوان فخر رازی / عرفان و تصوف، شعر / فارسی ‘oššāq-e navā = d.-e faxr-e rāzī فخر رازی، محمد بن عمر، ؟544 - 606 قمری faxr-e rāzī, mohammad-e-bn-e ‘omar (1150 - 1210) مثنوی است در 143 بیت، در بیان معانی وحدت و توحید و سر تمثیل وحدت به نای و نوای نی و الف و نقطه و سرایت وجود حق در عالم و ... . نام یا تخلص شاعر (رازی) و نام مثنوی (عشاق نوا) از این ابیات استفاده می‌شود: «روح از آن روز که از عالم پاک ×× روی آورد بدین عالم خاک / نفس و کل بود و را نام اول ×× بنگر نیک اگر نه ای احول / روح آنگاه نهادندش نام ×× که شدش منزل ارواح مقام / بشنو از من سخن واعظ راست ×× چون بمعنی نگری روح خداست / آنکه این راز چو رازی پوید ×× همچو منصور انا الحق گوید / روح از آن نقطه که مشتق باشد ×× بحقیقت حق مطلق باشد / داند آنکو بود از غیر جدا ×× که محمد نبود غیر خدا / انت منی که محمد فرمود ×× طالبان را ره تحقیق نمود / چون درین پرده شدم محرم راز ×× ره عشاق نوا کردم ساز / آنچه قانونی دیوان قضا ×× گفت در پرده عشاق نوا». آغاز: ای نوای دل عشاق از تو ×× صد نوا ساز در آفاق از تو / ساز دلسوز نوا مطرب مست ×× همه را برده به یک نغمه ز دست

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سپهسالار
تهران
2914/17 حاجی اسماعیل اسفرجانی قمشه‌ای رجب 1234ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
3071/7 محمد علی 1301ق نسخ 28 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
1832/7 نامشخص - - - شناسنامه ←