عروض

● عروض = مختصر العروض / عروض و قافیه / فارسی ‘arūz = moxtasar-ol ‘arūz ایروانی، عبدالکریم بن ابی القاسم، 1220 - 1294 قمری īravānī, ‘abd-ol-karīm ebn-e abe-l-qāsem (1806 - 1877) اهدا به: میرزا محمد علیمراد (فرزندش)؛ به نام: محمد شاه قاجار و بهمن میرزا مؤلف که از افاضل عصر محمد شاه قاجار است، این رساله را در اصول و قواعد عروض و قافیه در یک «مقدمه» و دو «فائده» و یک «خاتمه» نگاشته است: مقدمه در بیان شعر و شاعر؛ فایده 1. بیان قواعد و اصطلاحات در هشت «فصل»؛ فائده 2. بیان زحافات و تفصیل بحور نوزده گانه مفرده در هشت «فصل»؛ خاتمه در بیان زحافات عروض عربی در دو «فصل». آن را برای فرزند خود میرزا محمد علی در سن هفت سالگی او تألیف کرده چون فهم کتاب‌های عروض برای او مشکل بود. آغاز: صدر وعروض سپاس وافر ومتدارک که ابتدا وضرب آن بارکان واوتاد خلود مقوم وسبب وقریب انسراح وتسبیغ نعم باشد وقف بارگه خداوندی است که عقل کامل را میزان نظم عالم کرد ... چاپ: ایران، تبریز، 1262ق، سنگی؛ ایران، سنگی، رقعی، 22ص، بدون تاریخ [نسخه‌های منزوی 2173/3؛ الذریعة 200/20؛ مشار فارسی 4640/4؛ اعلام الشیعة 758/2]