عبرة للناظرین لتکمیل الناقصین

● عبرة للناظرین لتکمیل الناقصین / نحو، صرف / عربی ‘ibrat-un li-n-nāẓirīn li-takmīl-in nāqiṣīn عبدالله بن محمد ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad مختصری است در صرف و نحو مرتب بر «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه» که در آن مطالبی نیز از حکمت الهی و طبیعی و نجوم و احکام و علوم غریبه و حدیث و کلام و اخلاق و اخبار و آداب مشق و تجوید و غیره به‌مناسبت یا بی‌مناسبت آورده شده، و در این خصوص مؤلف در اکثر موارد به قدری پراکنده‌گویی کرده که کتاب را به‌کلی از موضوع اصلی خود بیرون برده است. (غلامعلی عرفانیان) مؤلف الذریعة این کتاب را دیده و بدون ذکر نام مؤلف آن را توصیف کرده است. آغاز: بسمله الحمدلله الفرد الازل الابد و الشکرلله الواحد الاحد الصمد الذی لم یلد و لم یولد ... مقدمة اعلم ان الصرف و النحو علمان انا محتاجون الیهما بقدر الکفایة حتی عرفنا الحروف و الکلمة و ما یتعلق بها و ینسب الیها بطور الاختصار لا التطویل الذی استحضرت بعد زمان قد صرفت العمر فی کلمات الزمخشری و الاخفش و امثالهما من آرائهم المنحرفة و دلائلهم المنکشفة من قوانین لاتکونون قطعیة بل ضوابطهم و دلائلهم ابیات معنکبوتیة ... انجام: فهذه العبادة عبادة المحب للمحبوب بالانقطاع و الوداع ممن سواه ظاهر و باطناً و لما لم یکن و ظیفینا الا البلاغ علیک فاستحضرناک بقدر المحال ان درکت و عملت فطوبی لک و الا فلا و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم. [دنا 420/7-421 (6 نسخه)؛ الذریعة 85/24]